1. Τα υλικά του παιχνιδιού
Κάθε παίκτης έχει 15 πούλια. Το ταμπλό έχει 24 τριγωνικές θέσεις, τέσσερα κανονικά ζάρια, δύο ποτηράκια και τον κύβο διπλασιασμού με τα 2, 4, 8, 16, 32 και 64.
2. Τα μέρη του ταμπλό
Οι έξι θέσεις κοντά στην έξοδο κάθε παίκτη είναι το σπίτι του· οι επόμενες έξι πάνω στη διαδρομή αποτελούν το εξωτερικό ταμπλό. Η κεντρική ράχη λέγεται μπάρα και εκεί ανεβαίνουν τα χτυπημένα πούλια.
3. Η αρχική διάταξη
Από τη μεριά κάθε παίκτη: δύο πούλια στη θέση 24, πέντε στη 13, τρία στην 8 και πέντε στην 6. Το αρχικό μέτρημα πιπ είναι 167 για τον καθένα.
4. Ο στόχος
Φέρε και τα 15 πούλια σου, πάντα προς την ίδια φορά, στις έξι θέσεις του σπιτιού σου και μετά μάζεψέ τα. Όποιος μαζέψει πρώτος όλα τα πούλια του κερδίζει.
5. Η φορά της κίνησης
Οι δύο πλευρές κινούνται αντίθετα· κάθε πούλι ταξιδεύει από τη θέση 24 του παίκτη του προς τη θέση 1 και την έξοδο. Πισωγύρισμα δεν υπάρχει.
6. Το ξεκίνημα
Κάθε παίκτης ρίχνει ένα ζάρι. Ο μεγαλύτερος αριθμός ανοίγει το παιχνίδι και παίζει την πρώτη κίνηση με τα δύο νούμερα που φάνηκαν· στα ίσα, ξαναρίχνουν και οι δύο.
7. Η ζαριά
Κάθε ζάρι είναι ξεχωριστή κίνηση. Ζάρι που κάθεται στραβά ή βγαίνει εκτός ορίων ξαναρίχνεται μαζί με το άλλο. Το σήκωμα των ζαριών επικυρώνει την κίνηση και κλείνει τη σειρά.
8. Η κίνηση των πουλιών
Μπορείς να κινήσεις δύο πούλια, ένα με κάθε ζάρι, ή ένα πούλι σε δύο βήματα· τότε και το ενδιάμεσο πάτημα πρέπει να είναι ανοιχτό και νόμιμο.
9. Οι διπλές
Στις διπλές ο αριθμός παίζεται τέσσερις φορές· το 4-4, ας πούμε, είναι τέσσερις κινήσεις των τεσσάρων θέσεων. Κάθε πάτημα υπακούει στον κανόνα της κλειστής θέσης.
10. Η υποχρέωση των δύο ζαριών
Αν μπορούν να παιχτούν και τα δύο ζάρια, παίζονται και τα δύο. Αν παίζεται μόνο το ένα, αυτό είναι υποχρεωτικό· κι αν το καθένα παίζεται μόνο του αλλά όχι και τα δύο μαζί, οφείλεις να παίξεις το μεγαλύτερο.
11. Χτύπημα και μπάρα
Το μοναχικό πούλι είναι «μονό». Αν πατήσεις πάνω του, το χτυπάς και το στέλνεις στην μπάρα. Θέση με δύο ή περισσότερα αντίπαλα πούλια είναι κλειστή πόρτα — εκεί δεν πατάς.
12. Μπάσιμο από την μπάρα
Όποιος έχει πούλι στην μπάρα πρέπει, πριν από οποιαδήποτε άλλη κίνηση, να το μπάσει με ζαριά στο σπίτι του αντιπάλου. Αν καμία είσοδος δεν είναι ανοιχτή, η σειρά χάνεται.
13. Το μάζεμα
Το μάζεμα αρχίζει μόνο όταν και τα 15 πούλια βρίσκονται στο σπίτι σου. Ο ακριβής αριθμός βγάζει το αντίστοιχο πούλι· μεγαλύτερος αριθμός επιτρέπεται μόνο αν δεν υπάρχει πούλι σε ψηλότερη θέση.
14. Νίκη, διπλό και τριπλό
Η απλή νίκη μετράει όσο η τρέχουσα αξία του κύβου. Αν ο χαμένος δεν έχει μαζέψει κανένα πούλι, είναι διπλό και η αξία διπλασιάζεται· αν επιπλέον έχει πούλι στην μπάρα ή μέσα στο σπίτι του νικητή, είναι τριπλό και η αξία τριπλασιάζεται.
15. Ο κύβος διπλασιασμού
Πριν ρίξεις, μπορείς να προτείνεις διπλασιασμό — το «βίδο» του ελληνικού τραπεζιού. Ο αντίπαλος είτε δέχεται και γίνεται κάτοχος του κύβου, είτε αφήνει και παραδίδει το παιχνίδι στην τρέχουσα αξία.
16. Ο κανόνας Crawford
Στο ματς, όταν ένας παίκτης φτάσει για πρώτη φορά έναν πόντο από τη νίκη, το αμέσως επόμενο παιχνίδι παίζεται χωρίς κύβο. Μετά από εκείνο το ένα παιχνίδι, ο κύβος ενεργοποιείται ξανά.
17. Ο κανόνας Jacoby
Σε παιχνίδι για λεφτά, αν ο κύβος δεν έχει γυρίσει, διπλά και τριπλά μετράνε ως απλές νίκες. Ο κανόνας δεν εφαρμόζεται στα ματς.
18. Beaver και raccoon
Συμφωνίες μόνο για παιχνίδι για λεφτά: όποιος δέχεται διπλασιασμό μπορεί να αντιδιπλασιάσει αμέσως κρατώντας τον κύβο· η επόμενη απάντηση λέγεται raccoon. Συμφωνούνται πριν αρχίσει το τραπέζι.
19. Ο κανόνας Holland
Σε ορισμένα παλιά τουρνουά, μετά το Crawford ο πίσω στο σκορ δεν επιτρεπόταν να διπλασιάσει για δύο σειρές. Δεν είναι σημερινό στάνταρ και ισχύει μόνο αν το ανακοινώσει ο διοργανωτής.
20. Ο αυτόματος διπλασιασμός
Σε κάποια τραπέζια για λεφτά, τα ίσα ζάρια στο άνοιγμα ανεβάζουν αυτόματα την αξία του παιχνιδιού στο 2. Δεν είναι προεπιλογή στα ματς και ξεκαθαρίζεται από πριν.
21. Ματς και παιχνίδι για λεφτά
Το ματς παίζεται μέχρι ορισμένους πόντους και εκεί μετράνε το σκορ, το Crawford και το match equity. Στο παιχνίδι για λεφτά κάθε παρτίδα κλείνει με την αξία του κύβου και μπορεί να έχει Jacoby ή beaver.
22. Η διαδικασία του τουρνουά
Τα ζάρια ρίχνονται φανερά και πρέπει να κάθονται επίπεδα· η κίνηση οριστικοποιείται με το σήκωμά τους, ενώ ρολόι και διαιτητής λειτουργούν κατά τον κανονισμό της διοργάνωσης. Ένα λάθος το επισημαίνεις εκείνη τη στιγμή, ευγενικά.
23. Γρήγορη σύνοψη
Παίξε και τα δύο ζάρια όποτε γίνεται· το πούλι της μπάρας έχει προτεραιότητα· μην πατάς σε δύο αντίπαλα πούλια· μάζεμα μόνο όταν μπουν όλα στο σπίτι· ο διπλασιασμός προτείνεται πάντα πριν από τη ζαριά.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος ξεκινά στο τάβλι;
Κάθε παίκτης ρίχνει ένα ζάρι· όποιος φέρει τον μεγαλύτερο αριθμό παίζει πρώτος, χρησιμοποιώντας και τα δύο νούμερα που φάνηκαν.
Πρέπει να παιχτούν και τα δύο ζάρια;
Ναι, όποτε αυτό είναι νόμιμα δυνατό. Αν παίζεται μόνο το ένα νούμερο, είναι υποχρεωτικό· αν το καθένα παίζεται μόνο του αλλά όχι και τα δύο μαζί, πρέπει να διαλέξεις το μεγαλύτερο.
Πότε αρχίζει το μάζεμα;
Όταν και τα 15 πούλια σου βρεθούν στις έξι θέσεις του σπιτιού σου.