Holding game και back game στο τάβλι: πώς να γυρίσεις μια παρτίδα από πίσω και να ελέγξεις το timing

Κάθε παίκτης που κάθεται στο ταμπλό έχει ζήσει εκείνη την άβολη στιγμή όπου το αρχικό σχέδιο καταρρέει. Άπλωσες ένα πούλι στο εξωτερικό ταμπλό για να πιέσεις, άφησες ανοιχτό χτύπημα, και ο αντίπαλος έφερε τις κατάλληλες διπλές, έστειλε δύο πούλια σου στον φράχτη (μπαρ) και απέκτησε τεράστιο προβάδισμα στην κούρσα. Στο καφενείο, πολλοί αρχάριοι παίκτες σε αυτό το σημείο απογοητεύονται ή τρέχουν αστόχαστα προς τα εμπρός, ελπίζοντας σε ένα απίθανο θαύμα στα ζάρια.

Για όσους γνωρίζουν σε βάθος το παιχνίδι, εκεί ακριβώς αρχίζει η πραγματική σκακιστική σκέψη του ταβλιού. Στη σύγχρονη θεωρία, κάθε θέση στις πόρτες υπάγεται σε ένα από 5 βασικά σχέδια παιχνιδιού: την καθαρή κούρσα, το φράγμα (prime), το blitz (αιφνιδιαστική επίθεση), το παιχνίδι αναμονής (holding game) ή το ανάστροφο παιχνίδι (back game) ^[1]. Η αληθινή δεξιοτεχνία δεν φαίνεται μόνο στο πώς επιτίθεσαι, αλλά στην ταχύτητα με την οποία αναγνωρίζεις ότι η επίθεση απέτυχε και οργανώνεις μια αδιάσπαστη άμυνα ^[1].

Όταν είσαι πολύ πίσω στη μέτρηση των πίπς, το να τρέξεις χωρίς επαφή σημαίνει βέβαιη ήττα. Για να διεκδικήσεις τη νίκη, πρέπει να κρατήσεις την επαφή, να στήσεις ενέδρες και να αναγκάσεις τον προπορευόμενο σε λάθη την ώρα που μαζεύει. Για να εμβαθύνεις σε αυτές τις κρίσιμες επιλογές, μελέτησε τη στρατηγική στο τάβλι και δες τα πέντε σχέδια παιχνιδιού στο τάβλι.

Το holding game: η υπομονή στην προχωρημένη πόρτα

Ο πιο συνηθισμένος και αξιόπιστος τρόπος για να γυρίσεις μια παρτίδα από πίσω είναι το holding game ^[2]. Αυτή η διάταξη εφαρμόζεται όταν υπολείπεσαι περίπου 15 με 30 πίπς στην κούρσα, αλλά έχεις προλάβει να πιάσεις μια γερή προχωρημένη πόρτα (άγκυρα) βαθιά στο στρατόπεδο του αντιπάλου ^[2].

Η δύναμη της χρυσής πόρτας 20

Η πιο περιζήτητη θέση στο ταμπλό είναι το 5 του αντιπάλου, που από τη δική σου πλευρά μετριέται ως πόρτα 20 ^[2]. Αυτή η «χρυσή πόρτα» σού δίνει στρατηγικό έλεγχο σε ολόκληρο το εξωτερικό ταμπλό του αντιπάλου ^[2]. Η δεύτερη ισχυρότερη βάση είναι η πόρτα 18, δηλαδή το μπαρ του αντιπάλου ^[2].

Στο holding game ακολουθείς πιστά τρία απλά βήματα:

1. Δεν χαλάς ποτέ πρόωρα την προχωρημένη σου πόρτα ^[2].
2. Φέρνεις με ασφάλεια τα υπόλοιπα πούλια στο δικό σου σπίτι, φτιάχνοντας δυνατές πόρτες για να υποδεχτείς τυχόν χτυπημένο πούλι.
3. Περιμένεις με απόλυτη ηρεμία την ώρα που ο αντίπαλος θα προσπαθήσει να περάσει τα πούλια του από τη μέση προς τα μέσα ^[2].

Επειδή ο αντίπαλος είναι αναγκασμένος να περάσει μπροστά από την πόρτα σου για να μπει στο σπίτι του, δέχεται συνεχή πίεση. Οι προσομοιώσεις αποδεικνύουν ότι απέναντι σε μια συμπαγή πόρτα 20, ο παίκτης που προηγείται αναγκάζεται να αφήσει άμεσο ή έμμεσο χτύπημα σε ποσοστό περίπου 30 με 40 τοις εκατό των περιπτώσεων πριν καθαρίσει το εξωτερικό ταμπλό ^[3]. Αν χτυπήσεις εκείνο το πούλι, η διαφορά στην κούρσα ανατρέπεται στη στιγμή και γίνεσαι το απόλυτο φαβορί ^[2].

Το holding game απαιτεί σιδερένια πειθαρχία. Οι άπειροι παίκτες τρομάζουν καθώς ο αντίπαλος πλησιάζει και χαλάνε την πόρτα τους για να τρέξουν. Όμως, το να παρατήσεις την άγκυρα με διαφορά 20 πίπς μετατρέπει μια υγιή πιθανότητα νίκης 38 τοις εκατό σε μια καταδικασμένη ήττα με 15 τοις εκατό σε μια κούρσα χωρίς επιστροφή ^[3]. Όσο η πόρτα σου στέκει όρθια, ο αντίπαλος δεν μπορεί να πανηγυρίσει.

Το back game: πόλεμος από τα βάθη του ταμπλό

Ενώ το holding game στηρίζεται σε ένα και μοναδικό προχωρημένο φυλάκιο, το back game είναι μια πολύ πιο ακραία και επικίνδυνη επιχείρηση ^[2]. Προκύπτει μετά από μια πραγματική πανωλεθρία: έχεις φάει απανωτά χτυπήματα και βρίσκεσαι πίσω με διαφορά 40 έως 80 πίπς, ή και ακόμα περισσότερο ^[2].

Αντί να επιχειρήσεις μια μάταιη διαφυγή, μετατρέπεις αυτή την τεράστια καθυστέρηση σε όπλο. Πιάνεις 2 ή περισσότερες βαθιές πόρτες μέσα στο σπίτι του αντιπάλου — συνήθως τις πόρτες 1, 2 ή 3 ^[2]. Από αυτά τα οχυρά περιμένεις υπομονετικά μέχρι ο αντίπαλος, στριμωγμένος από άβολες ζαριές στο μάζεμα, να αναγκαστεί να σπάσει τις εσωτερικές του πόρτες και να αφήσει ακάλυπτο πούλι ^[2].

Σε πρωτοποριακή μελέτη του 1995 στο επιστημονικό περιοδικό Communications of the ACM, ο ερευνητής Gerald Tesauro έδειξε ότι τα συστήματα ενισχυτικής μάθησης ανακάλυψαν μόνα τους την τεράστια αξία του holding game και των βαθιών back games χωρίς ανθρώπινες οδηγίες ^[4]. Οι αλγόριθμοι απέδειξαν μαθηματικά ότι η σκόπιμη θυσία των πίπς για τη διατήρηση μακροπρόθεσμης θέσης αποτελεί θεμελιώδη νόμο στη γεωμετρία του ταβλιού ^[4].

Επιλογή θέσεων: γιατί υπερέχουν τα ζευγάρια 1-3 και 2-3

Δεν έχουν όλα τα ζευγάρια πορτών την ίδια ισχύ. Η θεωρία και η εμπειρία των τουρνουά δείχνουν ότι η έκβαση ενός back game κρίνεται αποκλειστικά από τις θέσεις που κρατάς ^[2]:

• Το back game 1-3: Θεωρείται από τους ειδικούς η πιο αποτελεσματική διάταξη ^[2]. Καθώς ανάμεσα στην πόρτα 1 και την πόρτα 3 μεσολαβεί ένα κενό σημείο, δημιουργούνται διασταυρούμενα πυρά πάνω σε όποιο πούλι επιχειρεί να περάσει ^[2]. Ζαριές με 2, 4 και 6 απειλούν σχεδόν κάθε τετράγωνο της περιοχής ^[2].
• Το back game 2-3: Άλλος ένας εξαιρετικός συνδυασμός ^[2]. Βρίσκεται λίγο πιο έξω, κάνοντας ευκολότερο το χτύπημα στο εξωτερικό ταμπλό και προστατεύοντας υποδειγματικά απέναντι σε εχθρικές διπλές ^[2].
• Το back game 1-2: Πολύ βαθύ και παθητικό ^[3]. Παρότι δίνει ευκαιρίες χτυπήματος την ώρα που ο αντίπαλος μαζεύει, το ποσοστό νίκης του πέφτει γύρω στο 26 τοις εκατό, επειδή τα πούλια είναι τόσο θαμμένα που δυσκολεύονται να επιστρέψουν στην κούρσα μετά το χτύπημα ^[3].

Συνδυασμένες πόρτες στήνουν μια πραγματική παγίδα: αν ο αντίπαλος φέρει μεγάλα νούμερα, πέφτει πάνω σου· αν φέρει μικρά, δεν βρίσκει ασφαλή πατήματα.

Το μυστικό της άμυνας: τι σημαίνει timing

Ο κρισιμότερος παράγοντας σε κάθε back game είναι το timing ^[5]. Timing στο τάβλι δεν σημαίνει το ρολόι, αλλά το απόθεμα χρήσιμων και ασφαλών κινήσεων που έχεις στα μπροστινά σου πούλια όσο οι πίσω άγκυρες περιμένουν ^[5].

Για να κερδίσεις ένα back game, το σπίτι του αντιπάλου πρέπει να καταρρεύσει πριν καταρρεύσει το δικό σου ^[5]. Το δίλημμα είναι συνεχές: ενώ 4 ή περισσότερα πούλια σου κάθονται ακίνητα στα βάθη, εσύ πρέπει να παίξεις όλα τα νούμερα των ζαριών σου με τα υπόλοιπα πούλια ^[5].

Αν το timing σου δεν φτάσει:

1. Εξαντλούνται τα εφεδρικά πούλια στο εξωτερικό ταμπλό ^[5].
2. Αναγκάζεσαι να στοιβάξεις πρόωρα πούλια στις δικές σου πόρτες 1, 2 και 3 ^[5].
3. Το δικό σου εσωτερικό ταμπλό διαλύεται (crunching), καταστρέφοντας όλες τις φτιαγμένες σου θέσεις ^[5].

Όταν τελικά παρουσιαστεί η ευκαιρία για χτύπημα στην εικοστή κίνηση, το να χτυπήσεις δεν έχει πλέον κανένα νόημα, αφού το σπίτι σου είναι ερείπια ^[3]. Το αντίπαλο πούλι μπαίνει άνετα από το μπαρ, περνάει ανενόχλητο και σου παίρνει διπλή παρτίδα (κολλίτσιο) ^[3].

Για να κρατήσουν το timing, οι μετρ καταφεύγουν σε κινήσεις που μοιάζουν παράδοξες: αρνούνται να κουνήσουν τις πίσω πόρτες και φρενάρουν όσο μπορούν τη δική τους πορεία ^[5].

Σε ακραίες περιπτώσεις αφήνουν επίτηδες εκτεθειμένα πούλια για να τους τα χτυπήσουν, χάνοντας κι άλλα πίπς ώστε να κερδίσουν χρόνο στο ρολόι της θέσης.

Το μπροστινό τείχος: η παγίδα μετά το χτύπημα

Το να χτυπήσεις ένα πούλι είναι μόνο η αρχή. Ένα back game δεν κερδίζει με το χτύπημα μόνο του· χρειάζεται ένα κλειστό κλουβί για να κρατήσει τον φυγά ^[3].

Για να σφραγίσεις τη νίκη, πρέπει απαραίτητα να χτίσεις στο δικό σου σπίτι ένα φράγμα από 4, 5 ή 6 συνεχόμενες πόρτες ^[3]. Όταν έρθει το πολυπόθητο χτύπημα και εσύ κρατάς ένα prime 5 θέσεων στις πόρτες 4, 5, 6, 7 και 8, ο αντίπαλος μένει αποκλεισμένος στο μπαρ χωρίς δυνατότητα εισόδου ^[3]. Τότε έχεις όλη την άνεση να λύσεις τις βαθιές σου πόρτες, να περάσεις απέναντι και να αρχίσεις ένα ασφαλές μάζεμα.

Χωρίς μπροστινό φράγμα, το χτύπημα οδηγεί σε ένα χαοτικό κυνηγητό όπου ο αντίπαλος, χάρη στην υπεροχή του στην κούρσα, συνήθως ανακάμπτει και κερδίζει ^[3]. Μπορείς να εξασκηθείς σε τέτοιες καταστάσεις μέσα από τα μαθήματα για τάβλι και ντάμα.

Ο κύβος του διπλασιασμού: απότομες ανατροπές

Ο κύβος του διπλασιασμού (ο βουβός) λειτουργεί με εντελώς διαφορετικό τρόπο στο holding game απ’ ό,τι στο back game ^[6].

Στο holding game οι αποφάσεις είναι στρωτές ^[2]. Όταν είσαι 20 πίπς πίσω και δεχτείς διπλασιασμό, το 38 τοις εκατό πιθανοτήτων νίκης δικαιολογεί απόλυτα το να πεις «δέχομαι» ^[3]. Γνωρίζοντας το μαθηματικό όριο του 25 τοις εκατό, όπως αναλύουμε στον οδηγό για το πότε διπλασιάζεις στο τάβλι, προστατεύεις τη βαθμολογία σου. Μόλις χτυπήσεις στο μάζεμα, γυρίζεις αμέσως τον κύβο πίσω ^[6].

Στο back game η μεταβλητότητα χτυπάει κόκκινο ^[6]:

• Πριν το χτύπημα: Είσαι ξεκάθαρα το αουτσάιντερ και κινδυνεύεις με διπλή ήττα αν χαλάσει το timing σου. Το να προτείνεις διπλασιασμό είναι αδιανόητο ^[6].
• Μετά το χτύπημα: Τη στιγμή που χτυπάς το πούλι και το κλείνεις πίσω από ένα φράγμα 4 ή 5 θέσεων, οι πιθανότητες νίκης εκτοξεύονται πάνω από το 75 τοις εκατό ^[6]. Εκείνο το δευτερόλεπτο πρέπει να διπλασιάσεις ακαριαία για να κατοχυρώσεις την παρτίδα ή να αναγκάσεις τον αντίπαλο σε παραίτηση ^[6].

Η κατανόηση αυτών των ανατροπών δίνει τεράστιο πλεονέκτημα. Το άρθρο μας για το αν το τάβλι είναι τύχη ή ικανότητα δείχνει καθαρά πώς ο κύβος επιβραβεύει τη στρατηγική έναντι του τυχαίου. Αν θέλεις να δοκιμάσεις αυτές τις τακτικές, μπορείς να παίξεις τάβλι online δωρεάν ανά πάσα στιγμή.

Πώς διαλύεις ένα back game: ο οδηγός του επιτιθέμενου

Αν βρίσκεσαι στην πλευρά που προηγείται και ο αντίπαλος έχει ταμπουρωθεί σε back game 1-3 ή 2-3, οφείλεις να προσαρμόσεις το παιχνίδι σου για να του στερήσεις τις ευκαιρίες ^[2]:

1. Μην χτυπάς άσκοπα πούλια: Το συνηθέστερο λάθος των αρχάριων είναι να κυνηγούν απομονωμένα πούλια στο κέντρο. Κάθε πούλι που στέλνεις στον φράχτη χαρίζει πίπς στον αμυνόμενο και σώζει το timing του. Άσε τα πούλια του να τρέξουν μπροστά ^[2].
2. Καθάρισε πρώτα τις πιο μακρινές εξωτερικές πόρτες: Άδειασε τη μέση και την πόρτα 8 όσο νωρίτερα γίνεται ^[2]. Ψηλές στοίβες μακριά από το σπίτι σε αφήνουν εκτεθειμένο σε άσχημες ζαριές στο φινάλε ^[2].
3. Κύλησε το φράγμα σου προς τα εμπρός: Αν έχεις φράγμα, προχώρησέ το βήμα προς βήμα προς το σπίτι σου, στενεύοντας τα περιθώρια του αντιπάλου ^[1].
4. Τοποθέτησε τα περισσευούμενα πούλια με ασφάλεια: Αξιοποίησε τα μικρά νούμερα για να γεμίσεις τις δικές σου έτοιμες πόρτες χωρίς να αφήνεις στόχους.

Στεγνώνοντας το timing του αντιπάλου και διαλύοντας μεθοδικά τις εξωτερικές σου θέσεις, υποχρεώνεις το ταμπλό του να καταρρεύσει, εξουδετερώνοντας την ενέδρα του.

Συχνές ερωτήσεις

Πότε πρέπει να σπάσεις την πόρτα σε ένα holding game;

Την προχωρημένη πόρτα την εγκαταλείπεις μόνο αν φέρεις μια μεγάλη διπλή που σου επιτρέπει να ξεφύγεις σε μια ισορροπημένη κούρσα, ή όταν οι ασφαλείς κινήσεις μπροστά έχουν τελειώσει και η παραμονή θα κατέστρεφε το δικό σου σπίτι. Όσο έχεις ουδέτερες κινήσεις, κράτα την πόρτα σου κλειστή.

Παίζεται back game με μία μόνο πόρτα;

Όχι. Το να κρατάς μία μόνο βαθιά πόρτα στο εχθρικό σπίτι δεν είναι back game, αλλά ένα βαθύ holding game. Μια μεμονωμένη πόρτα δίνει ελάχιστα χτυπήματα (συνήθως κάτω από 15 τοις εκατό) και οδηγεί σχεδόν πάντα σε διπλή ήττα. Το αληθινό back game απαιτεί τουλάχιστον δύο βαθιές πόρτες για να διασταυρώνονται οι απειλές.

Ποια είναι η ιδανική διαφορά στα πίπς για ένα back game;

Ένα ελπιδοφόρο back game χρειάζεται συνήθως ένα έλλειμμα από 40 έως 80 πίπς. Αν υπολείπεσαι λιγότερο από 40 πίπς, τα μπροστινά σου πούλια θα κινηθούν πολύ γρήγορα και θα χαλάσουν το σπίτι σου πριν προκύψει χτύπημα. Αν είσαι πίσω πάνω από 80 πίπς, η απόσταση είναι τόσο χαώδης που συχνά χάνεις την κούρσα ακόμα και μετά από επιτυχημένο χτύπημα.

Γιατί η πόρτα 20 ονομάζεται χρυσή πόρτα;

Η πόρτα 20 είναι το 5 του αντιπάλου. Κρατώντας τη, του στερείς το πιο επικίνδυνο επιθετικό του σημείο, αποκτάς ιδανικό πάτημα επιστροφής από το μπαρ και ελέγχεις όλο το εξωτερικό του ταμπλό σε απόσταση βολής πέντε θέσεων.

Πηγές

1. Boardgammon. “The Five Backgammon Game Plans — Race to Back Game.”
2. Magriel, P. (1976). Backgammon. Quadrangle/The New York Times Book Co., New York.
3. Robertie, B. (1991). Advanced Backgammon: Vol. 1, Positional Play. The Gammon Press.
4. Tesauro, G. (1995). Temporal difference learning and TD-Gammon. Communications of the ACM, 38(3), 58–68.
5. Kleinman, D. (1980). Vision Laughs at Counting: Backgammon Problems and Solutions. Self-published, Los Angeles.
6. Boardgammon. “Doubling Cube Strategy — Take Points & Match Equity.”
7. Boardgammon. “Backgammon Strategy: Fundamentals and Advanced Play.”
8. Boardgammon. “Learn Backgammon: Guides, Rules, and Strategy.”

Βρήκες λάθος ή κάποια φράση που δεν στέκει; Γράψε μας