Adım 1 · Şah
Siyah oynar
1n2k3/p7/8/8/8/8/6PP/4R1K1 b - - 0 1e1'deki beyaz kale e dikeyi boyunca siyah şaha saldırıyor. Buna şah denir ve kurallara göre Siyah buna hemen cevap vermek zorundadır.
Siyah'ın şahı şah altında. Siyah ne yapmak zorunda?
Kendini dene
- Kaleyi atla al
- Şahı kalenin dikeyinden çıkar
- a7'deki piyonu sür
Doğru cevabı göster
Doğru cevap: Şahı kalenin dikeyinden çıkar — Evet. Şah altındayken hemen harekete geçmelisin: şahı oynat, hattı kapat ya da saldıran taşı al. Burada yalnızca şah oynayabilir.
- Kaleyi atla al — b8'deki at a6, c6 ve d7'ye ulaşır — hiçbiri e1 değil. Bu hamlede yardım edemez.
- a7'deki piyonu sür — Bu hamle oynanamaz. Şahını tehdit altında bırakan bir hamle yapamazsın. Önce şahını kurtarmalısın.
Adım 2 · Şahtan kurtul
Siyah oynar
1n2k3/p7/8/8/8/8/6PP/4R1K1 b - - 0 1Siyah şahı kalenin saldırmadığı bir kareye oynat.
Hamle: Ke8-d8
Güvende. Şah e dikeyinden ayrıldı ve oyun devam ediyor.
Sık yapılan hata: Şahla e dikeyinden ayrıl — d8, f8, d7 ya da f7.
Adım 3 · Mat
Beyaz oynar
7k/5K2/8/8/8/8/8/1Q6 w - - 0 1Şah tehdit altındaysa ve kurtulabileceği hiçbir hamle yoksa mat olur, oyun biter. Burada siyah şah köşede sıkışmış. f7’deki şahın g7 ve g8’i kontrol ediyor. Şimdi mat eden hamleyi bul.
Hamle: Qb1-h1
Mat. Şah, şah altında ve onu kurtarabilecek yasal bir hamle yok.
Sık yapılan hata: Henüz mat yok: siyah şahın hâlâ bir cevabı var. Şahın g7 ve g8'i korurken h dikeyi boyunca şah çek.
Adım 4 · Pat
Siyah oynar
7k/5K2/6Q1/8/8/8/8/8 b - - 0 1Hamle sırası Siyah'ta. h8'in etrafındaki her kareye bak: g6'daki vezir ve f7'deki şah hepsini kontrol ediyor — ama h8'in kendisine saldıran yok.
Siyah şahın yasal hamlesi yok. Sonuç ne?
Kendini dene
- Pat — oyun berabere
- Siyah pas geçer, Beyaz yeniden oynar
- Mat — Beyaz kazanır
Doğru cevabı göster
Doğru cevap: Pat — oyun berabere — Doğru. h8’e saldıran bir taş yok, yani siyah şah tehdit altında değil. Siyahın oynayabileceği hamle de olmadığı için pat olur ve oyun berabere biter. Kazanmak üzereyken bu tuzağa dikkat et.
- Siyah pas geçer, Beyaz yeniden oynar — Satrançta pas geçmek yoktur. Yasal hamlesi olmayan ve şah altında da olmayan oyuncu pat olmuştur; oyun berabere biter.
- Mat — Beyaz kazanır — h8’e bak: ne g6’daki vezir ne de f7’deki şah bu kareye saldırıyor. Şah çekilmediği için mat olamaz.
Ne öğrendin
Şah altındayken şahını güvene al. Mat oyunu bitirir. Pat beraberedir: hamleden önce rakibin yasal yanıtlarını kontrol et.
Bu fikri çalış
Kamu malı konumlardan seçilen bu sorularla öğrendiklerini uygula.
- Tek hamlede mat — 12 konum