Taşlar nasıl hareket eder

Adım 1 · Kale

Kale düz çizgilerde hareket eder — bir yatay ya da dikey boyunca — istediği kadar uzağa, ama hiçbir şeyin üzerinden atlayamaz. Kaleyi oynat.

Hamle: Ra1-a5

Kale düz bir çizgide kaydı. Kaleler açık dikeyleri ve yatayları sever.

Sık yapılan hata: O şahtı. a1'deki kaleyi oynat — dikeyi boyunca yukarı ya da birinci yatay boyunca.

Adım 2 · Fil

Fil çapraz hareket eder, istediği mesafede. Oyun boyunca hep aynı renk karelerde kalır. Fili oynat.

Hamle: Bc1-g5

Çapraz, istediğin kadar uzağa. Bu fil ömür boyu koyu karelerde yaşar.

Sık yapılan hata: O şahtı. c1'deki fili çaprazlarından biri boyunca oynat.

Adım 3 · Vezir

Vezir ikisini de yapar: düz çizgiler ve çaprazlar, istediği mesafede. En güçlü taştır. Veziri oynat.

Hamle: Qd1-d5

Kale ve fil tek bir taşta. Onu güvende tut — dokuz piyon değerinde.

Sık yapılan hata: O şahtı. d1'deki veziri oynat — düz ya da çapraz.

Adım 4 · At

At L şeklinde hareket eder: bir yöne iki kare, sonra yana bir kare — ve yoldaki her şeyin üzerinden atlar. Piyonlar onu engellemez. Atı oynat.

Hamle: Nb1-c3

Atladı. Atlar, başka taşların üzerinden sıçrayabilen tek taştır; bu yüzden oyuna erken çıkarlar.

Sık yapılan hata: O at değildi. b1'deki at a3, c3 ya da d2'ye atlayabilir — piyonlar onu durdurmaz.

Adım 5 · Şah

Şah her yöne bir kare hareket eder. Rakip bir taşın saldırdığı kareye asla adım atamaz. Şahı oynat.

Hamle: Ke1-e2

Her seferinde bir kare. Yavaş — ama bütün oyun onun etrafında döner.

Sık yapılan hata: O piyondu. e1'deki şahı herhangi bir yöne bir kare oynat.

Adım 6 · Piyon

Piyonlar dosdoğru ileri gider: bir kare, ya da ilk hamlelerinde iki kare. Asla geri dönmezler. Piyonu oynat.

Hamle: e2-e4

İleri. Piyon ilk hamlesinde iki kare gidebilir; sonrasında bir.

Sık yapılan hata: O şahtı. e2'deki piyonu ileri oynat — bir ya da iki kare.

Adım 7 · Piyonlar çapraz alır

Piyonlar hareket ettiklerinden farklı şekilde alır: çapraz ileri bir kare. d5'teki siyah piyonu al.

Hamle: e4xd5

Çapraz aldın. Piyon tam önünde duranı alamaz — o yalnızca yolunu kapatır.

Sık yapılan hata: d5'teki siyah piyon hâlâ orada. Piyonun çapraz alır: e4, d5'i alır.

Adım 8 · Rok

Rok iki taşı aynı anda oynatır: şah kaleye doğru iki kare gider, kale de onun üzerinden atlar. İkisi de daha önce oynamamış olmalı, aradaki kareler boş olmalı; şah ise şah altında olmamalı ve saldırı altındaki bir kareden geçmemeli. Rok yap.

Hamle: O-O

Rok yaptın. Şah köşeye doğru sığındı, kale de işe koyulmaya hazır.

Sık yapılan hata: Henüz rok yapmadın. Şahı iki kare oynat, e1'den g1'e — kale kendiliğinden üzerinden atlar.

Adım 9 · Terfi

Piyonu son sıraya sür ve vezir, kale, fil veya at seç. Önce konumu kontrol et; vezir her zaman en iyi seçim değildir.

Hamle: g7-g8

Piyonun yeni bir taşa dönüştü. Seçim sonucu değiştirebilir; karar vermeden önce patı kontrol et.

Sık yapılan hata: Piyon hâlâ g7'de. Terfi etmesi için onu g8'e sür.

Bir dipnot: geçerken alma

Rakip bir piyon iki kare atlayıp seninkinin yanına indiğinde, onu sanki tek kare gitmiş gibi alabilirsin — ama yalnızca hemen sonraki hamlede. Siyah piyon az önce d5'e atladı ve piyonun onu d6'da "geçerken" alıyor.

Ne öğrendin

Kaleler düz gider, filler çapraz, vezir her ikisini de yapar; atlar sıçrar, şah adım adım yürür, piyonlar ileri sürülür ve çapraz alır.