İzle
Adım 1 · Dört hamlelik plan
Siyah oynar
r2q1rk1/pp1bbppp/2nppn2/8/3NPP2/2N1B3/PPP1B1PP/R2Q1R1K b - - 2 10…Rc8: kale yarı açık dikeyi alır ve c3 ile c2’ye bakar. Bf3 e4’ü korur. …Nxd4 Bxd4 …Bc6: fil de e4 üzerindeki baskıya katılır ve dikey artık Siyah’ındır. Buradan …Qc7 ya da …b5 baskıyı sürdürür.
Varyant: 10…Ra8-c8 11.Be2-f3 Nc6xd4 12.Be3xd4 Bd7-c6
Karar ver
Adım 2 · Hangi dikey?
Siyah oynar
r2q1rk1/pp1bbppp/2nppn2/8/3NPP2/2N1B3/PPP1B1PP/R2Q1R1K b - - 2 10Piyon değişimi üçüncü hamlede oldu. Dikeylere bak.
Siyah için hangi dikey yarı açık ve orada bir kale neyi görür?
Kısa kontrol
- c dikeyi: c8’deki kale c3 ve c2’yi görür
- d dikeyi
- e dikeyi
Doğru cevabı göster
Doğru cevap: c dikeyi: c8’deki kale c3 ve c2’yi görür — Evet. Siyah’ın c piyonu gitti, Beyaz’ın c2 piyonu ise yerinde duruyor. c8’deki kale c3 ve c2’yi görür ve d4’teki her değişim dikeyi biraz daha açar.
- d dikeyi — d dikeyi Siyah için değil, Beyaz için yarı açıktır: Siyah’ın d6 piyonu hâlâ orada duruyor.
- e dikeyi — İki e piyonu da hâlâ tahtada; e dikeyi kapalı.
Senin hamlen
Adım 3 · Dikeyi al
Siyah oynar
r2q1rk1/pp1bbppp/2nppn2/8/3NPP2/2N1B3/PPP1B1PP/R2Q1R1K b - - 2 10Kh1 sessiz bir hamleydi. Sen dikeyi al.
İpucu: c dikeyi yarı açık. Oraya hangi taş aittir?
Hamle: 10…Ra8-c8
10…Rc8. Kale kendi dikeyinde, c3 ve c2’ye bakıyor. Sırada …Nxd4 ve …Bc6 var; baskı e4’e doğru dönüyor.
Burada bunlar da iyi
10…Nc6xd4— Bu da olur: önce değişim, ardından …Bc6 ve …Rc8.10…a7-a6— Bu da olur: …a6, …b5’i hazırlar ve b5’i Beyaz’ın atlarından uzak tutar; ardından …Rc8 gelir.
Neden başka bir hamle değil?
10…Nf6xe4— …Nxe4?? Nxe4 — ve bu sefer …d5 çatalı yok: vurulacak beyaz fil c4’te durmuyor. Bedavaya verilmiş bir at. Devamı:11.Nc3xe410…Qd8-a5— …Qa5 doğrudan Ndb5’in içine yürüyor: vezir açıkta kalıyor ve d6 dikkat istiyor.10…e6-e5— …e5? Ndb5! d6’yı vurur ve …exf4 Bxf4’ten sonra d6 piyonu oyunun geri kalanında hedef olur.
İzle
Adım 4 · Beyaz e4’ü koruyor
Beyaz oynar
2rq1rk1/pp1bbppp/2nppn2/8/3NPP2/2N1B3/PPP1B1PP/R2Q1R1K w - - 3 11Beyaz e4’ü filiyle koruyor. Planın devam ediyor: sıradaki hedef d4’teki at.
Yanıt: 11.Be2-f3
Senin hamlen
Adım 5 · Dikeyi temizle
Siyah oynar
2rq1rk1/pp1bbppp/2nppn2/8/3NPP2/2N1BB2/PPP3PP/R2Q1R1K b - - 4 11c6’daki kendi atın hem filinin yolunu hem de kalenin dikey boyunca yolunu kesiyor. Onu d4’te değiş ve ardından ne geldiğini gör.
İpucu: Yolu kapatan taş d4’teki at. Onu değiş, sonra …Bc6.
Hamle: 11…Nc6xd4
11…Nxd4 12.Bxd4 Bc6. Fil e4 üzerindeki baskıya katılıyor, dikey Siyah’ın oluyor ve Beyaz’ın taşları merkezi savunmaya bağlanıyor.
Burada bunlar da iyi
11…a7-a6— Bu da olur: önce …a6, sonra değişim.11…b7-b6— Bu da olur: …b6 sağlam bir bekleme hamlesi ve değişimi yedekte tutar.
Neden başka bir hamle değil?
11…Qd8-a5— …Qa5 Nb3 ve vezirin vuruluyor, Beyaz tempo kazanıyor: plan değişimdi, vezir çıkışı değil.11…Nc6-a5— Oynanabilir, ama a5’teki at kenarda kalıyor ve e5! hemen f6’daki atını vuruyor.
Senin hamlen
Adım 6 · Sıralama önemli
Siyah oynar
r2q1rk1/pp1bbppp/2nppn2/8/3NPP2/2N1B3/PPPQB1PP/R4RK1 b - - 0 10Farklı bir hamle sırası: Beyaz’ın veziri şimdiden d2’de ve f4 oynanmış durumda. …Rc8 bu hamlede doğru mu, yoksa önce başka bir şey mi gelmeli?
İpucu: …Rc8’den önce Ndb5’in neyi vuracağını sor. d6 korumasızsa önce değişim yap.
Hamle: 10…Nc6xd4
10…Nxd4. Önce değişim: d4’teki at değişilince d6’ya vuracak bir Ndb5 kalmaz. Sırada …Bc6 var, ardından d6 güvendeyken …Rc8. Sıralama önemli.
Burada bunlar da iyi
10…a7-a6— Bu da olur: önce …a6, b5’i atın elinden alır; sırada …Rc8.
Neden başka bir hamle değil?
10…Ra8-c8— Oynanabilir, ama erken: Ndb5! ile d6 iki kez vuruluyor, hem at hem de d2’deki vezir tarafından. …Ne8, …d5 ya da …Be8 için bir hamle harcaman gerekiyor ve kale hamlesi boşa gitmiş oluyor. Devamı:11.Nd4-b510…e6-e5— Oynanabilir, ama …e5 oyunun geri kalanı için d5’i elden çıkarır.
Karar ver
Adım 7 · Neden şimdi değil?
Siyah oynar
r2q1rk1/pp1bbppp/2nppn2/8/3NPP2/2N1B3/PPPQB1PP/R4RK1 b - - 0 10Aynı tahta, tek bir soru.
Az önce doğruyken, burada …Rc8 neden erken kaçıyor?
Kısa kontrol
- Vezir d2’deyken Ndb5 ve ardından Rad1, d6 üzerinde gerçek bir baskı kurar
- Kale a dikeyinde gerekli
- c dikeyi kapalı
Doğru cevabı göster
Doğru cevap: Vezir d2’deyken Ndb5 ve ardından Rad1, d6 üzerinde gerçek bir baskı kurar — Evet. Vezir d2’deyken Ndb5 d6’ya vurur ve a1’deki kale hemen d1’e katılabilir: …Ne8, …d5 ya da …Be8’den sonra Beyaz baskıyı sürdürür. Önceki konumda d1’deki vezir o kaleyi d dikeyinden uzak tutuyordu ve aynı Ndb5’e …Be8 ile sakince karşılık verilebiliyordu. Bu yüzden burada önce d4’teki at değişilir; kale ondan sonra gelir.
- Kale a dikeyinde gerekli — Kalenin a dikeyinde yapacak bir işi yok. Sorun d6’ydı.
- c dikeyi kapalı — c dikeyi en az önceki kadar açık. Fark, d6 üzerindeki baskı.
Kendi başına
Adım 8 · Sıra sende
Siyah oynar
r2q1rk1/pp1bppbp/2np1np1/8/2BNP3/2N1BP2/PPPQ2PP/2KR3R b - - 6 10Ejderha varyantı ve Beyaz uzun rok yaptı. Yarı açık c dikeyi artık doğrudan şaha bakıyor. Siyah’ın hamlesini seç.
İpucu: Yarı açık dikey şimdi nereye çıkıyor?
Hamle: 10…Ra8-c8
10…Rc8. Dikey c3’e ve arkasındaki şaha bakıyor. Sırada …Ne5–c4 ve …Qa5 var; c3’teki her değişim şahı biraz daha açar.
Burada bunlar da iyi
10…Nc6-e5— Bu da ana varyant: at önce c4’e yöneliyor; …Rc8 hemen ardından geliyor.
Neden başka bir hamle değil?
10…Qd8-a5— Oynanabilir, ama veziri kaleden önce oyuna sokuyor. Önce …Rc8 ile yarı açık dikeyi al; …Qa5 sonra gelebilir.10…Nc6xd4— …Nxd4 Bxd4 ve Beyaz’ın fili şahına bakan uzun çapraza yerleşiyor. Atı tut; onun yolu e5 ve c4.10…a7-a6— Fazla yavaş: dikey artık açık ve …a6 hiçbir şeye saldırmıyor.10…b7-b5— …b5? Bxb5: piyon korumasızdı, çünkü c6’daki kendi atın d7’deki filin önünü kapatıyor. Devamı:11.Bc4xb5
Kısa bir tekrar
Uygulamada bu konum dersin kendisinde yer almaz; fikrin oturup oturmadığını görmek için daha sonra tekrar olarak karşına çıkar.
Senin hamlen
Aynı plan, Taimanov sırası
Siyah oynar
r2q1rk1/pp1bbppp/2nppn2/8/3NP3/2N1B3/PPPQBPPP/R4R1K b - - 7 10Taimanov hamle sırasıyla yine Scheveningen yapısındayız. Yine Kh1. Aynı plan.
İpucu: c dikeyi yarı açık ve d6 güvende. Dikeyi al.
Hamle: 10…Ra8-c8
10…Rc8. Kale dikeyi alıyor; ardından …Nxd4 ve …Bc6 geliyor.
Burada bunlar da iyi
10…Nc6xd4— Bu da olur: önce değişim.10…a7-a6— Bu da olur: …a6 ve …b5 alan kazandırır; kale sonra gelir.
Neden başka bir hamle değil?
10…Nf6xe4— …Nxe4?? Nxe4: çatal yok, c4’te fil yok, karşılıksız gitmiş bir at. Devamı:11.Nc3xe410…Qd8-a5— …Qa5? Nxc6 Bxc6 Nd5! vezirle e7’deki file çatal atıyor: …Qd8 Nxe7+ ve Beyaz tempo kazanarak fil çiftini alıyor. Devamı:11.Nd4xc6 Bd7xc6 12.Nc3-d5
Ne öğrendin
d6 güvende olur olmaz kaleyi c8’e getir. Ndb5 d6’yı vuracaksa önce d4’te değişim yap.
Bir sonraki oyununda
Scheveningen ya da Taimanov kuruluşlarında rok yap, …Bd7 oyna, sonra …Rc8. Ardından e4’e karşı …Nxd4 ve …Bc6 gelir. …Rc8’den önce Ndb5’in korumasız bir d6 piyonunu vurup vurmadığına bak; vuruyorsa önce d4’te değişim yap.