İzle
Adım 1 · Blöf
Beyaz oynar
r1bqk2r/1pppbppp/p1n2n2/4p3/B3P3/5N2/PPPP1PPP/RNBQ1RK1 w kq - 4 6Piyonu hemen kazanmayı dene: Bxc6 dxc6 Nxe5. Siyah …Qd4! ile cevap verir ve hem atı hem de e4 piyonunu çatala alır. Nf3 atı kurtarır, …Qxe4 de piyonu geri alır. Kazanılan bir şey yok: e4 askıdayken e5 piyonu alınamaz.
Varyant: 6.Ba4xc6 d7xc6 7.Nf3xe5 Qd8-d4 8.Ne5-f3 Qd4xe4
Karar ver
Adım 2 · Tehdidi gerçek yap
Beyaz oynar
r1bqk2r/1pppbppp/p1n2n2/4p3/B3P3/5N2/PPPP1PPP/RNBQ1RK1 w kq - 4 6Aynı konum, alma hamlesinden hemen önce.
Bxc6 ve Nxe5 fikrini hangi hamle gerçek bir tehdide çevirir?
Kısa kontrol
- Kale e1’e
- At c3’e
- Hemen c6’da al
Doğru cevabı göster
Doğru cevap: Kale e1’e — Re1. Kale e4’ü arkadan korur; böylece Bxc6 dxc6 Nxe5’ten sonra …Qd4 çatalı hiçbir şey kazanmaz: Nf3 gelir ve e4 korunuyordur. Blöfü tehdide çeviren bir gelişim hamlesi.
- At c3’e — Nc3 de e4’ü korur, ama …b5 ve …Na5 geldiğinde filinin ihtiyaç duyacağı c piyonunun önünü tıkar. Oynanabilir, ama kale aynı işi bedelsiz yapıyor.
- Hemen c6’da al — Şimdi Bxc6, az önce gördüğün blöfün ta kendisi: …dxc6 Nxe5 Qd4 ve piyon anında geri gider.
Senin hamlen
Adım 3 · e4’ü koru
Beyaz oynar
r1bqk2r/1pppbppp/p1n2n2/4p3/B3P3/5N2/PPPP1PPP/RNBQ1RK1 w kq - 4 6Tehdidi gerçek yap.
İpucu: e5 üzerindeki baskıyı bozdurmaya kalkmadan önce, gelişim yapan bir hamleyle e4’ü koru.
Hamle: 6.Rf1-e1
6.Re1. e4 korundu, kale gelişti ve artık Bxc6’nın ardından gelen Nxe5, Siyah bir şey yapmazsa piyon kazanır. İspanyol’un gerginliği tam olarak budur.
Burada bunlar da iyi
6.d2-d3— Bu da olur: piyon e4’ü koruyor; tehdit yine gerçek ve kale sonra da gelebilir.
Neden başka bir hamle değil?
6.Ba4xc6— Oynanabilir, ama bir şey kazandırmaz: …dxc6 Nxe5 Qd4! gelir, piyon geri döner, üstelik at da kovalanır. Devamı:6…d7xc6 7.Nf3xe5 Qd8-d46.Nb1-c3— Oynanabilir, ama at c piyonunu tıkıyor; …b5 Bb3 Na5’ten sonra filinin gidecek bir c2’si kalmıyor. Kale ise e4’ü bedavaya koruyor.6.d2-d4— …exd4 gelir ve geri almayı atla yapmak zorunda kalırsın; e4 piyonu korumasız kalır, gerginlik de biter. d4’ün arkasında c3 olmalı.6.Qd1-e2— Oynanabilir, ama vezir e4 için hantal bir bekçi: kalenin istediği dikeyde duruyor, oysa bu işi kale bedavaya yapar.
Senin hamlen
Adım 4 · Sıra sende: Siyah’sın
Siyah oynar
r1bqk2r/1pppbppp/p1n2n2/4p3/B3P3/5N2/PPPP1PPP/RNBQR1K1 b kq - 5 6Şimdi Siyah’sın. Tehdit gerçek: Bxc6 ve ardından Nxe5 piyon kazanır. Rok atmadan önce bu işi hallet.
İpucu: Önce Bxc6, sonra Nxe5 tehdidi var. Ya fili kovala ya da e5’i koru.
Hamle: 6…b7-b5
6…b5. Fil b3’e geri kovalanıyor, yani c6’da zamanında alma şansı hiç kalmıyor. Sırada …d6 ve …O-O var; tahtada İspanyol’un ana varyantı.
Burada bunlar da iyi
6…d7-d6— Bu da olur: …d6 e5’i doğrudan bir piyonla koruyor. Sağlam.
Neden başka bir hamle değil?
6…O-O— …O-O? Bxc6 dxc6 Nxe5 gelir ve bu sefer piyon temelli gider: kale e1’deyken …Qd4 Nf3 Qxe4, Rxe4’e yakalanır. Devamı:7.Ba4xc6 d7xc6 8.Nf3xe56…Nf6xe4— …Nxe4?? Rxe4: kale orayı koruyordu. Bir piyona karşılık koca bir at. Devamı:7.Re1xe46…Be7-c5— Tehdit ayaktayken fil bir kez daha oynuyor: Bxc6 dxc6 Nxe5 yine geliyor.6…Nc6-d4— …Nd4? Nxe5 gelir; piyon düşer, at da havada kalır.
Senin hamlen
Adım 5 · Tehdidi tahsil et
Beyaz oynar
r1bq1rk1/1pppbppp/p1n2n2/4p3/B3P3/5N2/PPPP1PPP/RNBQR1K1 w - - 6 7Siyah bunun yerine rok attı. Tehdit gerçekti; o hâlde uygula. Sıralama önemli.
İpucu: e5’teki piyonu tek bir taş koruyor: c6’daki at. Önce koruyucuyu ortadan kaldır.
Hamle: 7.Ba4xc6
7.Bxc6 dxc6 8.Nxe5. Tertemiz bir piyon: e4’ü kale koruduğu için …Qd4 Nf3 Qxe4?? hamlesi Rxe4’e tosluyor.
Neden başka bir hamle değil?
7.Nf3xe5— …Nxe5 gelir ve resmen bir at eksiğe düşersin: a4’teki fil henüz c6’da almamıştı. Önce değişimi yap, sonra al. Devamı:7…Nc6xe57.c2-c3— Oynanabilir, ama bedava piyonu kaçırdın: önce Bxc6, sonra Nxe5.7.Ba4-b3— Oynanabilir, ama fil tam piyon kazanmak üzereyken o kareden geri çekiliyor: önce Bxc6.7.d2-d4— …Nxd4 Nxd4 exd4 ve piyonu kazanmak yerine gerginliği değişimlerle harcamış olursun.
İzle
Adım 6 · İşlemeyen çatal
Siyah oynar
r1bq1rk1/1pp1bppp/p1p2n2/4N3/4P3/8/PPPP1PPP/RNBQR1K1 b - - 0 8Siyah eski çatalı deniyor: …Qd4. Nf3 gelir ve …Qxe4?? Rxe4’e toslar: kale orada bekliyordu. e4 korunduğu için çatal blöften ibaret kalıyor ve Beyaz piyonu elinde tutuyor.
Varyant: 8…Qd8-d4 9.Ne5-f3 Qd4xe4 10.Re1xe4
Karar ver
Adım 7 · Neden şimdi işliyor?
Beyaz oynar
r1bq1rk1/1pppbppp/p1n2n2/4p3/B3P3/5N2/PPPP1PPP/RNBQR1K1 w - - 6 7Alma hamlesinden hemen önceki ana dönelim.
Aynı alma şimdi neden piyon kazandırıyor?
Kısa kontrol
- Çünkü Re1 e4’ü koruyor
- Çünkü Siyah’ın şahı rok attı
- Çünkü e7’deki fil vezirin önünü kapatıyor
Doğru cevabı göster
Doğru cevap: Çünkü Re1 e4’ü koruyor — Evet. Bxc6 dxc6 Nxe5 Qd4 Nf3’ten sonra vezir e4’te alamıyor: Rxe4. Daha önce piyonu kurtaran çatal artık hiçbir şeye vurmuyor.
- Çünkü Siyah’ın şahı rok attı — Sebep rok değil. Piyon, koruyucusu ortadan kaldırıldığı için kazanılıyor; bu da ancak e4 güvendeyken işliyor.
- Çünkü e7’deki fil vezirin önünü kapatıyor — e7’deki fil d dikeyini kapatmıyor; …Qd4 yine gelebilir. Sadece artık işe yaramıyor.
Kendi başına
Adım 8 · Kendi başına
Beyaz oynar
r1bqk2r/1pp1bppp/p1np1n2/4p3/B3P3/3P1N2/PPP2PPP/RNBQ1RK1 w kq - 0 7Beyaz, Siyah’ın …d6 hamlesinden önce d3 oynadı. e4 piyonu zaten bir piyonla korunuyor, kalen ise hâlâ f1’de. Beyaz’ın hamlesini seç.
İpucu: e4’ü d3 piyonu koruyor. …b5 ve …Na5 gelmeden filin neye ihtiyacı var?
Hamle: 7.c2-c3
7.c3. e4 zaten güvende olduğu için kalenin koşturacağı bir iş yok. …Na5 gelmeden filin c2’ye muhtaç; c3 hem o kareyi veriyor hem d4’ü hazırlıyor.
Burada bunlar da iyi
7.c2-c4— Bu da olur: c4 alan kazanır ve b5’i Siyah’ın elinden alır.7.a2-a3— Bu da olur: a3 file a2’yi verir ve b4’ü attan uzak tutar.
Neden başka bir hamle değil?
7.Rf1-e1— Oynanabilir, ama kale geçen sefer yalnızca e4 askıda olduğu için kahramandı. Burada …b5 Bb3 Na5 gelir ve c2 boş olmadığı için fil çifti gider.7.Nb1-c3— At c piyonunu tıkıyor: yine …b5 Bb3 Na5 gelir ve filin gidecek yeri kalmaz.7.Ba4xc6— İspanyol filini boşuna vermek olur: …bxc6 gelir ve Siyah memnun.7.Bc1-d2— Oynanabilir, ama pasif; filin ihtiyacı c2, vezirin karesi değil.
Kısa bir tekrar
Uygulamada bu konum dersin kendisinde yer almaz; fikrin oturup oturmadığını görmek için daha sonra tekrar olarak karşına çıkar.
Senin hamlen
e4 henüz korunmuyor
Beyaz oynar
r1bqkb1r/1pp2ppp/p1np1n2/4p3/B3P3/5N2/PPPP1PPP/RNBQ1RK1 w kq - 0 6Siyah …Be7 yerine …d6 oynadı. e4 henüz korunmuyor. Sıra sende.
İpucu: Ya gelişim yaparak e4’ü koru ya da c3 ile merkezi hazırla.
Hamle: 6.Rf1-e1 veya 6.c2-c3
İkisi de işe yarar: Re1 e4’ü korur ve e5 üzerindeki tehdidi tazeler; c3 ise d4’ü hazırlar ve file c2’yi verir. İspanyol altıncı hamlesini neredeyse her zaman bu ikisinden birine ayırır.
Burada bunlar da iyi
6.Qd1-e2— Bu da olur: vezir e4’ü korur ve b5’e göz koyar; kale de sonrası için d1’e serbest kalır.
Neden başka bir hamle değil?
6.Ba4xc6— Oynanabilir, ama İspanyol filini boşuna vermek pek plan sayılmaz.6.d2-d4— …b5 gelir, ardından dxe5 dxe5 Qxd1: vezirler kalkar ve gerginlik biter.6.Nb1-c3— c piyonunu tıkar: …b5 Bb3 gelir ve filin bir c2’si yoktur.6.d2-d3— Oynanabilir, ama pasif: …b5 Bb3 Na5 ve fil çifti gider.
Ne öğrendin
e5 üzerindeki baskıyı bozdurmadan önce e4’ü koru. Siyah oynarken Re1’e hemen …b5 ya da …d6 ile cevap ver.
Bir sonraki oyununda
1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bb5 a6 4.Ba4 Nf6 5.O-O Be7 dizilişinden sonra Re1 oyna. Siyah …b5 yerine rok atarsa al: Bxc6 dxc6 Nxe5. e4 zaten d3 ile korunuyorsa, o hamleyi c3’e harca.