تصمیم
گام 1 · سرِ قول بمانید
نوبت سیاه
rnbqkbnr/pp2pppp/2p5/3pP3/3P4/8/PPP2PPP/RNBQKBNR b KQkq - 0 3سفید e5 را پیش رانده است. نوبت سیاه است و فیل c8 همان مهره‌ای است که کل این گشایش برای اوست.
کدام حرکت به قول کارو-کان وفادار می‌ماند؟
بررسی کوتاه
- فیل به f5
- پیاده به e6
- فیل به g4
نمایش پاسخ درست
پاسخ درست: فیل به f5 — …Bf5. فیل پیش از آنکه …e6 در را پشت سرش ببندد، روی یک قطر خوب بیرون آمده است. تمام ایدهٔ …c6 به‌جای …e6 همین است.
- پیاده به e6 — …e6 فیل را روی c8 پشت پیاده‌های خودی حبس می‌کند؛ همان دردسر همیشگی بازیکن دفاع فرانسه. کارو-کان اصلاً برای پرهیز از همین وجود دارد.
- فیل به g4 — …Bg4? Qxg4. اسبی روی f3 نیست که فیل آچمزش کند؛ فیل فقط آویزان می‌ماند.
تماشا
گام 2 · سفر کلاسیک فیل
نوبت سیاه
rnbqkbnr/pp2pppp/2p5/8/3PN3/8/PPP2PPP/R1BQKBNR b KQkq - 0 4…Bf5 بیرون می‌آید. Ng3 به آن حمله می‌کند: …Bg6. h4 تهدید h5 را دارد: …h6 خانهٔ فرار را روی h7 باز می‌کند. Nf3 Nd7، h5 Bh7، و Bd3 پیشنهاد تعویض می‌دهد: …Bxd3 Qxd3. فیل بیرون آمد، جان سالم به در برد و پیش از آنکه …e6 حبسش کند، خودش را با بهترین فیل سفید تعویض کرد.
واریانت: 4…Bc8-f5 5.Ne4-g3 Bf5-g6 6.h2-h4 h7-h6 7.Ng1-f3 Nb8-d7 8.h4-h5 Bg6-h7 9.Bf1-d3 Bh7xd3 10.Qd1xd3
حرکت شما
گام 3 · اول فیل، بعد بقیه
نوبت سیاه
rnbqkbnr/pp2pppp/2p5/8/3PN3/8/PPP2PPP/R1BQKBNR b KQkq - 0 4تبادل روی e4 انجام شده و مرکز باز است. پیش از هر کار دیگری فیل را بیرون بیاورید.
راهنمایی: فیل c8 را پیش از …e6 بیرون بیاورید.
حرکت: 4…Bc8-f5
4…Bf5. فیل بیرون است، به اسب e4 حمله می‌کند و چشمش به c2 است. حالا …e6 می‌تواند بیاید، بی‌آنکه چیزی حبس شود.
این‌ها هم اینجا خوب‌اند
4…Ng8-f6— این هم یک واریانت اصلی است: …Nf6 Nxf6+ و شما با پیاده پس می‌گیرید و خط‌ها برای فیل باز می‌شود.4…Nb8-d7— این هم یک واریانت اصلی است: …Nd7 زمینهٔ …Ngf6 را آماده می‌کند، بی‌آنکه اجازهٔ پیاده‌های دوبل بدهد.
چرا حرکت دیگری نه؟
4…e7-e6— …e6 فیل را پشت پیاده‌های خودش حبس می‌کند؛ دقیقاً همان چیزی که کارو-کان برای پرهیز از آن ساخته شده است.4…g7-g6— قابل بازی است، اما فیل هنوز روی c8 در خانه مانده و این گشایش از اول برای همین فیل است.
حرکت شما
گام 4 · زیر حمله
نوبت سیاه
rn1qkbnr/pp2pppp/2p5/5b2/3P4/6N1/PPP2PPP/R1BQKBNR b KQkq - 2 5Ng3 به فیل حمله می‌کند. آن را روی قطری نگه دارید که اهمیت دارد.
راهنمایی: فیل زیر حمله است. عقب بکشید، اما بیرون از زنجیرهٔ پیاده‌ها بمانید.
حرکت: 5…Bf5-g6
5…Bg6. فیل قطر b1–h7 را حفظ می‌کند و بیرون از زنجیرهٔ پیاده‌ها می‌ماند. از اینجا c2 را زیر نظر دارد و وقتی Bd3 بیاید، می‌تواند خودش را با فیل سفید تعویض کند.
چرا حرکت دیگری نه؟
5…Bf5-d7— دوباره به داخل: فیل روی d7 باز هم پشت …e6 می‌ماند و حرکتی که برای …Bf5 خرج کردید هدر می‌رود.5…Bf5-c8— برگشت به خانهٔ اولش: دو حرکت هدر رفت و آخرش هم …e6 حبسش می‌کند.5…Bf5-e6— فیل جلوی پیادهٔ e خودی را می‌بندد؛ …e6 دیگر ممکن نیست و جناح شاه نمی‌تواند گسترش پیدا کند.5…Bf5xc2— …Bxc2? Qxc2؛ آن پیاده محافظت‌شده بود. یک فیل دادید و فقط یک پیاده گرفتید. ادامه:6.Qd1xc2
حرکت شما
گام 5 · خانهٔ فرار را باز کنید
نوبت سیاه
rn1qkbnr/pp2pppp/2p3b1/8/3P3P/6N1/PPP2PP1/R1BQKBNR b KQkq - 0 6h4 تهدید h5 را دارد و می‌خواهد فیل را روی g6 به دام بیندازد. پیش از آنکه این اتفاق بیفتد، یک خانه برایش باز کنید.
راهنمایی: h5 در راه است. اول یک خانهٔ عقب‌نشینی به فیل بدهید.
حرکت: 6…h7-h6
6…h6. خانهٔ فرار روی h7 آماده است: بعد از h5 فیل به h7 برمی‌گردد و قطرش را نگه می‌دارد. یک حرکت پیاده است، اما لازم.
چرا حرکت دیگری نه؟
6…h7-h5— قابل بازی است، اما …h5 خانهٔ g5 را تا آخر بازی ضعیف می‌گذارد. واریانت اصلی …h6 است.6…Ng8-f6— …Nf6؟ h5! فیل را به e4 می‌راند، جایی که Rh4 و f3 دوباره دنبالش می‌کنند. سیاه چند حرکت از دست می‌دهد و سفید ابتکار عمل قوی به دست می‌آورد. ادامه:7.h4-h56…e7-e6— …e6? h5 و فیل مجبور است به f5 برود، جایی که Nxf5 exf5 پیاده‌های شما را دوبل می‌کند و فیل هم رفته است. اول خانهٔ فرار را باز کنید. ادامه:7.h4-h5
تصمیم
گام 6 · چرا این را موفقیت بدانیم؟
نوبت سیاه
r2qkbnr/pp1nppp1/2p4p/7P/3P4/3Q1NN1/PPP2PP1/R1B1K2R b KQkq - 0 10فیل همین حالا روی d3 تعویض شد.
چرا این تعویض برای سیاه یک موفقیت است؟
بررسی کوتاه
- پیش از آنکه …e6 حبسش کند، با بهترین فیل سفید تعویض شد
- سیاه یک پیاده گرفت
- سفید دیگر نمی‌تواند قلعه برود
نمایش پاسخ درست
پاسخ درست: پیش از آنکه …e6 حبسش کند، با بهترین فیل سفید تعویض شد — درست است. فیل d3 سفید همان مهره‌ای بود که h7 را نشانه رفته بود؛ حالا رفته و …e6 می‌آید بی‌آنکه چیزی حبس شود. سیاه فیل بد ندارد.
- سیاه یک پیاده گرفت — هیچ پیاده‌ای گرفته نشد؛ ماتریال برابر است. سود این تعویض ساختاری است: فیل بدی در کار نیست و فیل مهاجم سفید هم از میان رفته.
- سفید دیگر نمی‌تواند قلعه برود — سفید هنوز حق قلعه را در هر دو طرف دارد. این تعویض فیل‌ها را تغییر داد، نه وضعیت شاه را.
حرکت شما
گام 7 · یک خانهٔ دیگر
نوبت سیاه
rnbqkbnr/pp2ppp1/2p4p/3pP3/3P4/5N2/PPP2PPP/RNBQKB1R b KQkq - 1 4ترتیب حرکت‌ها فرق می‌کند: سفید e5 را پیش رانده و اسب را به f3 آورده است. فیل شما هنوز در خانه است. حالا کجا برود؟
راهنمایی: فیل همچنان می‌خواهد پیش از …e6 بیرون بیاید. هر دو قطر را ببینید.
حرکت: 4…Bc8-g4
4…Bg4. حالا که اسبی روی f3 هست، فیل آچمزش می‌کند و پیش از …e6 هم بیرون آمده. همان قول، خانه‌ای دیگر.
چرا حرکت دیگری نه؟
4…Bc8-f5— قابل بازی است، اما Nh4! بلافاصله به آن حمله می‌کند و بعد از …Bh7 پیشروی e6 با قدرت می‌آید. وقتی اسبی روی f3 باشد، g4 خانهٔ بهتری است.4…e7-e6— فیل دوباره حبس شد. اول بیرون.4…Bc8-d7— بیرون آمد، اما به خانه‌ای که کاری از او برنمی‌آید: d7 جلوی اسب را می‌گیرد و به هیچ‌جا نگاه نمی‌کند.
بدون کمک
گام 8 · حالا خودتان
نوبت سیاه
rnbqkbnr/pp2pppp/2p5/3p4/4P3/2N2N2/PPPP1PPP/R1BQKB1R b KQkq - 1 3سفید پیشروی پیادهٔ d را انجام نداده است: واریانت دو اسبه. پیادهٔ e شما هنوز روی e7 است و پیادهٔ سفید روی e4 ایستاده و بسته نشده. فیل را بیرون بیاورید، اما خانه‌اش را خوب نگاه کنید.
راهنمایی: پیادهٔ e4 هنوز سرِ جایش است. این پیاده به کدام خانه نمی‌رسد؟
حرکت: 3…Bc8-g4
3…Bg4. فیل اسب f3 را آچمز می‌کند و همان‌جا هم امن است. f5 امن نبود: تا وقتی e4 سرِ جایش است، exf5 ساده آن را می‌زند.
این‌ها هم اینجا خوب‌اند
3…d5xe4— این هم خوب است: اول …dxe4 Nxe4 و تازه بعد …Bf5، وقتی پیادهٔ e از میان رفته باشد.
چرا حرکت دیگری نه؟
3…Bc8-f5— …Bf5?? exf5. پیادهٔ d5 به e4 حمله می‌کند، اما از f5 محافظت نمی‌کند؛ فیل همین‌طوری آویزان می‌ماند. ادامه:4.e4xf53…g7-g6— قابل بازی است، اما فیل c8 در خانه می‌ماند و شما آن یکی فیل را فیانکتو می‌کنید.3…Qd8-a5— قابل بازی است، اما وزیر پیش از فیل بیرون می‌آید؛ d3 و Bd2 او را عقب می‌رانند.
مرور کوتاه
در اپ این وضعیت بخشی از خود درس نیست؛ بعداً برای مرور برمی‌گردد تا معلوم شود ایده در ذهن مانده است یا نه.
حرکت شما
باز هم واریانت پیشروی
نوبت سیاه
rnbqkbnr/1p2pppp/p1p5/3pP3/3P4/5N2/PPP2PPP/RNBQKB1R b KQkq - 1 4واریانت پیشروی، این بار با …a6 و یک اسب روی f3. اول فیل.
راهنمایی: فیل را پیش از …e6 بیرون بیاورید.
حرکت: 4…Bc8-g4 یا 4…Bc8-f5
پیش از …e6 بیرون، روی هر کدام از دو خانهٔ خوب: …Bg4 اسب را آچمز می‌کند، …Bf5 قطر را می‌گیرد. هر دو به قول وفادارند.
چرا حرکت دیگری نه؟
4…e7-e6— فیل حبس شد؛ همان مشکل دفاع فرانسه، این بار با انتخاب خودتان.4…c6-c5— قابل بازی است، اما فیل هنوز در خانه است و dxc5 مدتی شما را یک پیاده عقب می‌اندازد.4…Bc8-d7— بیرون آمد، اما منفعل: d7 هیچ قطری به فیل نمی‌دهد؛ آن‌جا فقط می‌نشیند و منتظر می‌ماند.
چه یاد گرفتی
فیل بیرون، بعد …e6. وقتی به آن حمله شد، g6؛ وقتی h4 آمد، …h6؛ و f5 فقط وقتی امن است که e4 بسته شده یا از میان رفته باشد.
در بازی بعدی
بعد از 1.e4 c6 2.d4 d5، فیل را پیش از …e6 به f5 یا g4 برسانید. جواب Ng3 را با …Bg6 بدهید و به h4 با …h6 پاسخ دهید. اگر پیادهٔ e سفید هنوز روی e4 ایستاده و بسته نشده باشد، …Bf5 آویزان می‌ماند: با …Bg4 آچمزش کنید یا اول روی e4 تبادل کنید.