گامبیت وزیر · درس 2 از 2

گامبیت وزیر: آچمز روی ⁦f6⁩

⁦Bg5⁩ اسب ⁦f6⁩ را به وزیر می‌بندد و یک مدافع از ⁦d5⁩ کم می‌کند. آچمز را با حوصله نقد کنید؛ زود دست دراز کنید و ⁦…Bb4+⁩ همه‌چیز را پس می‌گیرد.

6 دقیقه · 8 گام · با سفید بازی می‌کنید

ایده: ⁦Bg5⁩ اسبی را که از ⁦d5⁩ دفاع می‌کند آچمز می‌کند، و آچمز یک قول است، نه یک تهدید

این نسخهٔ نوشتاری یک درس تعاملی است. در اپ هر وضعیت را روی صفحه بازی می‌کنی؛ اینجا آن را می‌خوانی.

این درس از انگلیسی ترجمه شده است. وضعیت‌ها و حرکت‌ها در همهٔ زبان‌ها یکسان‌اند.

تماشا

گام 1 · آچمز

نوبت سفید

FEN: rnbqkb1r/ppp2ppp/4pn2/3p4/2PP4/2N5/PP2PPPP/R1BQKBNR w KQkq - 2 4

⁦4.Bg5⁩. فیل اسب را به وزیر آچمز می‌کند: اگر اسب حرکت کند، وزیر از دست می‌رود. اسب روی ⁦f6⁩ یکی از مدافعان ⁦d5⁩ بود، و مدافعِ آچمزشده فقط نصفِ یک مدافع است. آچمز یک قول است: وقتی وضعیت آماده شد، پولش را می‌دهد.

واریانت: 4.Bc1-g5

تماشا

گام 2 · یک نگهبان دوم

نوبت سیاه

FEN: rnbqkb1r/ppp2ppp/4pn2/3p2B1/2PP4/2N5/PP2PPPP/R2QKBNR b KQkq - 3 4

سیاه اسب دیگرش را به ⁦d7⁩ می‌آورد. این اسب از ⁦f6⁩ دفاع می‌کند، پس اسب آچمزشده تنها نیست. ضمناً یک تله هم می‌چیند.

پاسخ حریف: 4…Nb8-d7

حرکت شما

گام 3 · آیا ⁦d5⁩ مجانی است؟

نوبت سفید

FEN: r1bqkb1r/pppn1ppp/5n2/3p2B1/3P4/2N5/PP2PPPP/R2QKBNR w KQkq - 0 6

شما روی ⁦d5⁩ تعویض کردید و سیاه با پیادهٔ e پس گرفت. حالا ⁦d5⁩ زیر حملهٔ اسب شماست و یک اسب آچمزشده از آن دفاع می‌کند. پیادهٔ مجانی است؟

راهنمایی: ⁦d5⁩ یک تله است: ⁦Nxd5 Nxd5 Bxd8 Bb4+⁩. یک حرکت گسترشی بازی کنید و آچمز را نگه دارید.

حرکت: 6.e2-e3

⁦6.e3⁩. آرام و درست. آن پیاده مسموم بود: ⁦Nxd5⁩؟ ⁦Nxd5! Bxd8 Bb4+⁩ و سیاه دو مهره در برابر وزیر می‌گیرد و بعد فیل روی ⁦d8⁩ را هم برمی‌دارد. اول بسازید؛ آچمز سر جایش می‌ماند.

این‌ها هم اینجا خوب‌اند

  • 6.Ng1-f3 — این هم خوب است: گسترش؛ آچمز سر جایش می‌ماند.
  • 6.Qd1-c2 — این هم خوب است: وزیر قطر ⁦h7⁩ را زیر نظر می‌گیرد و از ⁦c3⁩ دفاع می‌کند.

چرا حرکت دیگری نه؟

  • 6.Nc3xd5 — همان تلهٔ مشهور: ⁦…Nxd5! Bxd8 Bb4+ Qd2 Bxd2+ Kxd2 Kxd8⁩، و وقتی گرد و خاک بخوابد سیاه یک مهره در برابر یک پیاده جلوست. اسب آچمزشده با تهدید خودش حرکت کرد. ادامه: 6…Nf6xd5 7.Bg5xd8 Bf8-b4 8.Qd1-d2 Bb4xd2 9.Ke1xd2 Ke8xd8
  • 6.Bg5xf6 — ⁦…Nxf6⁩ و شما زوج فیل را مفت دادید؛ آچمز از آن اسب باارزش‌تر بود.

تماشا

گام 4 · آچمز شکست

نوبت سیاه

FEN: r1bqkb1r/pppn1ppp/5n2/3p2B1/3P4/2N1P3/PP3PPP/R2QKBNR b KQkq - 0 6

سیاه با ⁦…Be7⁩ آچمز را می‌شکند. حالا فیل روی ⁦e7⁩ سپرِ وزیر است. آچمز شما کارش را کرده: سیاه یک حرکت خرجش کرد.

پاسخ حریف: 6…Bf8-e7

حرکت شما

گام 5 · فیل را نگه دارید

نوبت سفید

FEN: r1bqk2r/pppnbppp/5n2/3p2B1/3P4/2N1P3/PP3PPP/R2QKBNR w KQkq - 1 7

آچمز شکسته، اما فیل روی ⁦g5⁩ هنوز ⁦f6⁩ را می‌پاید. مفت تعویضش نکنید. گسترش بدهید.

راهنمایی: فیل را روی ⁦g5⁩ نگه دارید و چیز دیگری را گسترش بدهید.

حرکت: 7.Bf1-d3

⁦7.Bd3⁩. فیل قطر ⁦b1–h7⁩ را می‌گیرد، شاه قلعه خواهد کرد و فیل ⁦g5⁩ می‌ماند و ⁦f6⁩ را زیر نظر نگه می‌دارد. اسب سیاه روی ⁦d7⁩ باید همچنان از آن دفاع کند.

این‌ها هم اینجا خوب‌اند

  • 7.Ng1-f3 — این هم خوب است: اسب گسترش می‌یابد؛ ⁦Bd3⁩ حرکت بعد.
  • 7.Qd1-c2 — این هم خوب است: وزیر به ⁦c2⁩ می‌رود و به‌محض رسیدن فیل به ⁦d3⁩، ⁦h7⁩ را نشانه می‌گیرد.

چرا حرکت دیگری نه؟

  • 7.Bg5xf6 — ⁦…Nxf6⁩ و فیل شما در برابر اسبی رفت که هیچ‌جا نمی‌رفت. آچمز یک سرمایه بود؛ تعویضش یعنی پس دادن همان سرمایه.

حرکت شما

گام 6 · اسب از آچمز بیرون می‌پرد

نوبت سفید

FEN: rnbqkb1r/ppp2ppp/4p3/3p2B1/2PPn3/2N5/PP2PPPP/R2QKBNR w KQkq - 4 5

کمی به عقب برگردیم: این‌بار سیاه اسب آچمزشده را به ⁦e4⁩ پراند و به فیل و اسب شما حمله کرد. حالا فیل ⁦g5⁩ مستقیم به وزیر روی ⁦d8⁩ نگاه می‌کند. ببینید آچمز چه قولی داده بود.

راهنمایی: اسب ⁦e4⁩ وزیر روی ⁦d8⁩ را روی یک قطر باز رها کرد. به فیل خودتان نگاه کنید.

حرکت: 5.Bg5xd8

⁦5.Bxd8!⁩ اسب از آچمز بیرون رفت و وزیر هم با او رفت. بعد از ⁦…Nxc3 Qd2 Kxd8 Qxc3⁩ سفید یک وزیر در برابر یک فیل دارد: برنده.

چرا حرکت دیگری نه؟

  • 5.Nc3xe4 — قابل بازی است، اما فقط یک تعویض: ⁦…h6⁩ به فیل حمله می‌کند و ⁦…dxe4⁩ اسب را پس می‌گیرد. ⁦Bxd8⁩ وزیر را می‌برد. ادامه: 5…h7-h6 6.Bg5-h4 d5xe4
  • 5.Bg5-f4 — فیل فرار می‌کند و ⁦…Bb4⁩ با فشار روی ⁦c3⁩ می‌آید. وزیری آنجا بود که فقط باید برش می‌داشتید.
  • 5.Bg5-h4 — ⁦…Qxh4⁩ فیل را می‌زند: فیل خودش رفت روی قطر وزیر. ادامه: 5…Qd8xh4
  • 5.c4xd5 — ⁦…Nxc3⁩ و بعد از ⁦Qc1 f6⁩ سفید نمی‌تواند هم فیل ⁦g5⁩ را نجات دهد و هم اسب ⁦c3⁩ را بزند: یک مهره از دست رفت. ادامه: 5…Ne4xc3 6.Qd1-c1 f7-f6

تصمیم

گام 7 · چرا وزیر از دست رفت؟

نوبت سفید

FEN: rnbqkb1r/ppp2ppp/4p3/3p2B1/2PPn3/2N5/PP2PPPP/R2QKBNR w KQkq - 4 5

همان صفحه، یک سؤال.

چرا ⁦…Ne4⁩ وزیر را به باد داد؟

بررسی کوتاه

  • اسب آچمز بود: میان فیل و وزیر ایستاده بود
  • چون ⁦Nxe4⁩ اسب را می‌برد
  • چون سیاه دیگر نمی‌تواند قلعه کند
نمایش پاسخ درست

پاسخ درست: اسب آچمز بود: میان فیل و وزیر ایستاده بود — بله. اسب روی ⁦f6⁩ بین فیل و وزیر ایستاده بود. با حرکتش خط باز شد و ⁦Bxd8⁩ همان چیزی را گرفت که آچمز قولش را داده بود.

  • چون ⁦Nxe4⁩ اسب را می‌برد — نه: ⁦Nxe4 dxe4⁩ فقط یک تعویض است، چون ⁦Bxd8⁩ با ⁦…Bb4+⁩ جواب داده می‌شود و سیاه وزیر را پس می‌گیرد. نکتهٔ اصلی، ⁦Bxd8⁩ بلافاصله است.
  • چون سیاه دیگر نمی‌تواند قلعه کند — قلعه هیچ ربطی به ماجرا ندارد. وزیر روی یک قطر باز، روبه‌روی فیل رها شد.

بدون کمک

گام 8 · حالا خودتان

نوبت سفید

FEN: rnbqk2r/ppp2ppp/4pn2/3p4/1bPP4/2N2N2/PP2PPPP/R1BQKB1R w KQkq - 4 5

یک ترتیب حرکت دیگر: شما ⁦Nf3⁩ را بازی کردید و سیاه با ⁦…Bb4⁩ اسب شما را آچمز کرد، یعنی راگوزین. فیل شما روی ⁦c1⁩ هنوز تکان نخورده است. یک نقشه انتخاب کنید.

راهنمایی: سیاه اسب شما را آچمز کرد. شما هم با یک حرکت گسترشی آچمزش کنید.

حرکت: 5.Bc1-g5

⁦5.Bg5⁩. آچمزِ خودتان: اسب ⁦f6⁩ به وزیر بسته می‌شود و ⁦d5⁩ یک مدافع کمتر دارد. حالا هر دو طرف یک آچمز دارند؛ مالِ شما با گسترش آمد.

این‌ها هم اینجا خوب‌اند

  • 5.Qd1-a4 — این هم خوب است: کیش یک تمپو می‌گیرد و وزیر فیل روی ⁦b4⁩ را زیر نظر دارد.
  • 5.Qd1-b3 — این هم خوب است: وزیر به فیل ⁦b4⁩ حمله می‌کند و پشت اسب ⁦c3⁩ را هم دارد.
  • 5.e2-e3 — این هم خوب است: گسترشی محکم، هرچند پیادهٔ ⁦e3⁩ خانهٔ ⁦g5⁩ را از فیل ⁦c1⁩ می‌گیرد.
  • 5.c4xd5 — این هم خوب است: اول تعویض، بعد ⁦Bg5⁩ یا ⁦Bf4⁩.

چرا حرکت دیگری نه؟

  • 5.a2-a3 — قابل بازی است، اما ⁦…Bxc3+ bxc3⁩ پیاده‌های شما را مفت دوبل می‌کند؛ مهره‌ای که باید گسترش می‌دادید فیل بود.
  • 5.Bc1-d2 — قابل بازی است، اما منفعل: فیل روی ⁦d2⁩ هیچ آچمزی نمی‌سازد و جلوی وزیر را می‌گیرد. خانهٔ درست ⁦g5⁩ است.

مرور کوتاه

در اپ این وضعیت بخشی از خود درس نیست؛ بعداً برای مرور برمی‌گردد تا معلوم شود ایده در ذهن مانده است یا نه.

حرکت شما

آچمز به چالش کشیده می‌شود

نوبت سفید

FEN: rnbq1rk1/ppp1bpp1/4pn1p/3p2B1/2PP4/2N1PN2/PP3PPP/R2QKB1R w KQ - 0 7

⁦…h6⁩ از فیل می‌پرسد که چه می‌خواهد. تنش را نگه دارید یا تعویض کنید، اما فیل را از دست ندهید.

راهنمایی: فیل زیر حمله است. در امتداد همان آچمز عقب بروید یا تعویض کنید؛ رهایش نکنید.

حرکت: 7.Bg5-h4

⁦7.Bh4⁩. فیل فشار روی ⁦f6⁩ را حفظ می‌کند، و سیاه یک حرکت خرج ⁦…h6⁩ کرده که امنیت شاهش را کمی سست می‌کند.

این‌ها هم اینجا خوب‌اند

  • 7.Bg5xf6 — این هم خوب است: ⁦Bxf6 Bxf6⁩ آچمز را با یک اسب تعویض می‌کند و فیل سیاه روی ⁦f6⁩ می‌ماند و به ⁦d4⁩ گاز می‌گیرد. انتخاب منصفانه‌ای است.
  • 7.Bg5-f4 — این هم خوب است: فیل یک قطر را نگه می‌دارد و ⁦c7⁩ را زیر نظر می‌گیرد.

چرا حرکت دیگری نه؟

  • 7.h2-h4 — ⁦…hxg5 hxg5 Ne4⁩ و فیل در برابر یک پیاده رفت. ستون h باز کمی بازی می‌دهد، اما نه به اندازهٔ یک فیل. ادامه: 7…h6xg5 8.h4xg5
  • 7.Bg5xh6 — ⁦…gxh6⁩: یک فیل در برابر یک پیاده. سرپناه شاه پاره می‌شود، اما شما هیچ مهرهٔ آماده‌ای ندارید که از آن استفاده کند. ادامه: 7…g7xh6
  • 7.c4xd5 — ⁦…hxg5⁩ و فیل از دست می‌رود: دو پیاده در برابر یک مهره کافی نیست. ادامه: 7…h6xg5

چه یاد گرفتی

اول آچمز، بعد ساختن. ⁦Nxd5⁩ فقط وقتی جواب می‌دهد که ⁦…Bb4+⁩ در کار نباشد.

در بازی بعدی

بعد از ⁦1.d4 d5 2.c4 e6 3.Nc3 Nf6⁩ حرکت ⁦Bg5⁩ را بازی کنید. تا وقتی سیاه ⁦…Bb4+⁩ را در اختیار دارد روی ⁦d5⁩ نزنید؛ ⁦e3⁩، ⁦Bd3⁩ و ⁦Nf3⁩ را بازی کنید. اگر سیاه ⁦…Ne4⁩ بازی کرد و از آچمز بیرون آمد، وزیر را بزنید.