تماشا
گام 1 · تعارف
نوبت سفید
rnbqkbnr/ppp1pppp/8/3p4/3P4/8/PPP1PPPP/RNBQKBNR w KQkq - 0 22.c4. پیادهٔ c به d5 حمله می‌کند و خودش را هم تعارف می‌کند. اگر سیاه بزند، پیادهٔ روی d5 از مرکز می‌رود و سفید می‌تواند e4 و d4 را کنار هم بچیند. اگر سیاه با …e6 یا …c6 از d5 نگهداری کند، تنش می‌ماند و سفید گزینهٔ cxd5 را در جیب دارد. هر جور که پیش برود، c4 فشار است، نه هدیه.
واریانت: 2.c2-c4
تصمیم
گام 2 · سه جواب
نوبت سیاه
rnbqkbnr/ppp1pppp/8/3p4/2PP4/8/PP2PPPP/RNBQKBNR b KQkq - 0 2نوبت سیاه است. سه جواب عادی، که یکی از آن‌ها مرکز را واگذار می‌کند.
کدام جواب پیادهٔ مرکزی روی d5 را واگذار می‌کند؟
بررسی کوتاه
- زدن: …dxc4
- نگه‌داشتن: …e6
- نگه‌داشتن: …c6
نمایش پاسخ درست
پاسخ درست: زدن: …dxc4 — …dxc4 پیاده را می‌گیرد و d5 خالی می‌شود. سفید e4 و d4 را کنار هم می‌آورد و Bxc4 ظرف چند حرکت پیاده را پس می‌گیرد. قابل بازی است، اما مرکز را تحویل می‌دهد.
- نگه‌داشتن: …e6 — …e6 پیاده را روی d5 نگه می‌دارد و از آن پشتیبانی می‌کند: راه ارتدکس. فیل c8 فعلاً حبس می‌شود؛ بهایش همین است.
- نگه‌داشتن: …c6 — …c6 هم d5 را نگه می‌دارد، یعنی اسلاو، و فیل c8 را آزاد می‌گذارد تا بیرون بیاید. چیزی واگذار نمی‌شود.
حرکت شما
گام 3 · با خونسردی پس بگیرید
نوبت سفید
rnbqkbnr/ppp1pppp/8/8/2pP4/8/PP2PPPP/RNBQKBNR w KQkq - 0 3سیاه زد. با وزیر دنبال پیاده ندوید. طوری آماده شوید که مهره‌ای پسش بگیرد که به‌هرحال می‌خواست گسترش پیدا کند.
راهنمایی: پیاده را با یک حرکت گسترشی پس بگیرید، نه با وزیر.
حرکت: 3.e2-e3
3.e3. فیل حرکت بعد روی c4 می‌زند و همان‌طور که پس می‌گیرد گسترش هم پیدا می‌کند. سیاه بدون ضعیف‌کردن جناح وزیر نمی‌تواند پیاده را نگه دارد.
این‌ها هم اینجا خوب‌اند
3.Ng1-f3— این هم یکی از خط‌های اصلی است: اول Nf3، بعد e3؛ فیل باز هم روی c4 می‌زند.3.e2-e4— این هم خوب است: مرکز بزرگ در همان حرکت. e4 و d4 کنار هم می‌ایستند و Bxc4 پشت‌بندش می‌آید.
چرا حرکت دیگری نه؟
3.Qd1-a4— کیش است، اما …Nd7 یا …c6 جلویش را می‌گیرد و بعد وزیر باید تنهایی c4 را جمع کند، در حالی که هیچ مهرهٔ دیگری گسترش پیدا نکرده است. قابل بازی است، اما کندتر.3.Nb1-c3— قابل بازی است، اما …a6 و …b5 پیاده را مدتی نگه می‌دارند: اسب کاری به c4 ندارد. اول e3.3.b2-b3— …e5! به d4 می‌زند و …Bb4+ پشتش می‌آید: سیاه هم پیادهٔ اضافه را نگه می‌دارد و هم در گسترش جلو می‌افتد. ادامه:3…e7-e5
تماشا
گام 4 · سیاه چنگ می‌اندازد
نوبت سیاه
rnbqkbnr/ppp1pppp/8/8/2pP4/4P3/PP3PPP/RNBQKBNR b KQkq - 0 3سیاه می‌خواهد پیاده را نگه دارد: …b5 از c4 محافظت می‌کند. محکم به نظر می‌رسد. نیست.
پاسخ حریف: 3…b7-b5
حرکت شما
گام 5 · زنجیر را بشکنید
نوبت سفید
rnbqkbnr/p1p1pppp/8/1p6/2pP4/4P3/PP3PPP/RNBQKBNR w KQkq - 0 4پیادهٔ b5 است که c4 را نگه داشته. به همان پیاده‌ای حمله کنید که نگهش داشته است.
راهنمایی: پیادهٔ روی b5 است که c4 را نگه می‌دارد. به b5 حمله کنید.
حرکت: 4.a2-a4
4.a4! زنجیر b5–c4 از پایه زیر حمله می‌رود. بعد از …c6 axb5 cxb5 پیاده‌ها بی‌دفاع می‌مانند، و بعد از …bxa4 Qxa4+ وزیر c4 را با کیش جمع می‌کند.
چرا حرکت دیگری نه؟
4.Ng1-f3— قابل بازی است، اما به سیاه یک حرکت می‌دهد برای …c6 و …a6 که زنجیر را سیمان می‌کند. همین حالا a4.4.b2-b3— …cxb3 و بعد از Bxb5+ c6 پیاده‌ها تعویض می‌شوند؛ سفید ماتریال را پس می‌گیرد، اما نه بیشتر. a4 یک‌سره می‌برد.4.Qd1-f3— …c6 و وزیر به سنگ می‌خورد؛ زنجیر سر جایش می‌ماند.4.Nb1-c3— …a6 و زنجیر b5–c4 با a6 پشتش سرِ پا می‌ماند؛ اسب مهاجمِ اشتباهی بود.
حرکت شما
گام 6 · حملهٔ دوگانه
نوبت سفید
rnbqkbnr/p3pppp/8/1p6/2pP4/4P3/1P3PPP/RNBQKBNR w KQkq - 0 6سیاه با …c6 مقاومت کرد و پس گرفت. پیادهٔ b5 بی‌دفاع است، و تنها نگهبان c4 همان است. قطر بلند تا a8 باز است. حملهٔ دوگانه را پیدا کنید.
راهنمایی: رخ روی a8 ته یک قطر باز نشسته است. کدام مهره به آن می‌رسد؟
حرکت: 6.Qd1-f3
6.Qf3! وزیر از همان قطر باز به رخ روی a8 حمله می‌کند. …Nc6 راه را می‌بندد، اما Qxc6+ اسب را می‌برد؛ با …a6 یا …Qb6 هم Qxa8 می‌آید. زنجیری که c4 را نگه داشت، برای سیاه یک مهره آب خورد.
چرا حرکت دیگری نه؟
6.Nb1-c3— حرکت گسترشی خوبی است، اما لحظه را از دست می‌دهد: …Qb6 از همه‌چیز دفاع می‌کند و وضع پیاده‌ها سامان می‌گیرد.6.b2-b3— یک پیاده را پس می‌گیرد: …Bb7 bxc4 bxc4 Bxc4. خوب است، اما Qf3 یک مهره می‌برد.
بدون کمک
گام 7 · حالا خودتان
نوبت سفید
rnbqkb1r/ppp1pppp/8/3n4/3P4/8/PP2PPPP/RNBQKBNR w KQkq - 0 4سیاه به c4 با …Nf6 جواب داد و شما روی d5 تعویض کردید. اسب پس گرفته و وسط صفحه نشسته، بی‌آنکه پیاده‌ای پشتش باشد. حرکتتان را انتخاب کنید.
راهنمایی: اسب روی d5 هیچ پیاده‌ای پشتش ندارد. برانیدش، یا برای راندنش آماده شوید.
حرکت: 4.e2-e4
4.e4. اسب همان‌جا رانده می‌شود، و بعد از …Nf6 یا …Nb6 سفید دو پیادهٔ مرکزی دارد و دستش باز است. c4 هیچ‌وقت سرِ آن پیاده نبود؛ سرِ d5 بود.
این‌ها هم اینجا خوب‌اند
4.Ng1-f3— این هم قوی است، به شکل آرام: اول Nf3، بعد e4، با ایده‌های Qb3 علیه اسب.
چرا حرکت دیگری نه؟
4.Nb1-c3— قابل بازی است، اما …Nxc3 bxc3 اسب شما را تعویض می‌کند و چیزی را درست نمی‌کند: e4 است که اسب سیاه را در حال فرار نگه می‌دارد.4.e2-e3— محکم اما منفعل: اسب روی d5 به چالش کشیده نمی‌شود و سیاه با خیال راحت …c5 را می‌زند. قابل بازی است، اما نکته این نبود.4.Qd1-b3— قابل بازی است، اما …e6 از اسب دفاع می‌کند و وزیر دارد کار یک پیاده را می‌کند. اول e4.
مرور کوتاه
در اپ این وضعیت بخشی از خود درس نیست؛ بعداً برای مرور برمی‌گردد تا معلوم شود ایده در ذهن مانده است یا نه.
حرکت شما
این‌بار شما سیاه‌اید
نوبت سیاه
rnbqkbnr/ppp1pppp/8/3p4/2PP4/8/PP2PPPP/RNBQKBNR b KQkq - 0 2حالا شما سیاه هستید. سفید همین حالا گامبی را تعارف کرد. مرکز را نگه دارید، یا با یک نقشه بزنید.
راهنمایی: پیاده را روی d5 پشتیبانی‌شده نگه دارید، یا با نقشه بزنید. آویزان رهایش نکنید.
حرکت: 2…e7-e6 یا 2…c7-c6
درست: پیاده روی d5 می‌ماند. …e6 (ارتدکس) یا …c6 (اسلاو) مرکز را حفظ می‌کنند و بعد نوبت گسترش است. پیادهٔ c4 سفید می‌ماند و کار فشار را می‌کند، اما چیزی نمی‌برد.
این‌ها هم اینجا خوب‌اند
2…d5xc4— این هم خوب است: گامبیِ قبول‌شده. d5 را واگذار می‌کنید، اما می‌دانید پیاده برمی‌گردد؛ سریع گسترش بدهید و با …c5 به مرکز بزنید.
چرا حرکت دیگری نه؟
2…Ng8-f6— قابل بازی است، اما cxd5 Nxd5 e4 اسب را می‌راند و سفید در همان حال مرکز بزرگ را می‌سازد: d5 را مفت واگذار کردید. ادامه:3.c4xd5 Nf6xd5 4.e2-e42…e7-e5— …e5؟ dxe5 d4 و سیاه خودش یک پیاده گامبی داده است، یعنی آلبین: تیز، اما از نظر عینی بدتر.2…c7-c5— …c5؟ cxd5 Qxd5 Nf3 و وزیر وسط صفحه در معرض قرار می‌گیرد.2…Nb8-c6— …Nc6 جلوی پیادهٔ c خودتان را می‌گیرد؛ چیگورین قابل بازی است، اما d5 را کم‌پشتیبان می‌گذارد.
چه یاد گرفتی
c4 فشار است، نه هدیه. اگر سیاه زد، گسترش بدهید و پسش بگیرید؛ اگر خواست با …b5 نگهش دارد، a4 زنجیر را می‌شکند.
در بازی بعدی
بعد از 1.d4 d5 2.c4، اگر سیاه زد، e3 یا e4 را بازی کنید و با فیل پس بگیرید. اگر …b5 خواست پیاده را نگه دارد، فوراً a4. اگر سیاه با اسب روی d5 تعویض کرد، e4 را بازی کنید.