Sözlük

Masanın ve analizin ortak dili

Temel kurallardan stratejiye ve bilgisayar analizine uzanan 101 terimin tamamını bu sayfada, doğrudan paylaşılabilir bağlantılarıyla bulabilirsiniz.

Nasıl kullanılır?

Türkçe karşılığın yanında yaygın İngilizce terimi de veriyoruz. Böylece derslerde, analiz araçlarında ve farklı dillerdeki masa sohbetlerinde aynı kavramı kolayca tanıyabilirsiniz.

101 terimin tamamı

A

Çapa
Rakibin evinde iki veya daha fazla pulla yapılmış savunma kapısı.
Acey-Deucey
1-2 atışının seçilen bir çift ve yeni zar hakkı verdiği Amerikan askerî türü.
Otomatik katlama
Para oyununda eşit açılış zarının küpü otomatik olarak 2’ye çıkardığı masa anlaşması.
İleri çapa
20. hanedeki “altın çapa” veya 18. hanedeki çapa.

B

Katmerli mars
Rakip hiç pul toplamamışken ayrıca barda veya kazananın evinde pulu varsa üç kat değerinde galibiyet.
Geri oyun
Rakibin evinde iki veya daha fazla derin çapa tutup geç bir kırma fırsatı bekleyen plan.
Bar
Kırılan pulların yeniden girene kadar beklediği orta yükselti.
Bar kapısı
7. hanede alınan kapı; beş kapısından sonra değerli hücum kapılarından biri.
Toplama
On beş pul eve geldikten sonra pulu tahta dışına çıkarma.
Beaver
Para oyununda katlamayı alan tarafın küp sahipliğini koruyarak hemen yeniden katlaması.
Blitz
Rakibi barda kapatmayı amaçlayan yoğun hücum planı.
Blok / kapı
İki veya daha fazla pulun rakibin inişini engellediği hane.
Açık pul
Bir hanede tek başına duran, kırılmaya açık pul.
Kurucu
Sonraki zarlarda yeni kapı yapabilecek uygun konumdaki yedek pul.

C

Cash
Rakibin bırakmasının doğru olduğu konumda katlayıp oyunun mevcut değerini kazanmak.
Pul
Her oyuncunun 15 pulu vardır.
Chouette
Kutudaki tek oyuncunun kaptanlı takıma karşı ayrı küplerle oynadığı çok kişilik para oyunu.
Tam kapalı tahta
Rakip bardayken altı iç kapının tamamını yapma; kapı açılana kadar giriş yoktur.
Eğri zar
Düz yatmayan zar; iki zar birlikte yeniden atılır.
Dolaştırma
Bir pulu rakibin evinden başlayıp bütün yolu katederek kendi evinize getirmek.
Temas
İki tarafın pullarının hâlâ birbirini kırabildiği konum.
Kapatmak
Kendi açık puluna ikinci pulu getirip kapı yapmak.
Crawford kuralı
Bir oyuncu ilk kez maçı kazanmaya bir sayı uzakta kaldığında sonraki elin küpsüz oynanması.
Bölge geçişi
Pulun tahtanın bir çeyreğinden sonrakine geçmesi.
Küp
Katlama küpünün kısa adı.
Küplü / küpsüz equity
Gelecekteki küp kararlarını hesaba katan veya katmayan beklenen konum değeri.
Küp ömrü
Küp sahipliğinin ve gelecekte yeniden katlama seçeneğinin kalan değeri.

D

DAU
Bir gün içinde ürünü kullanan benzersiz aktif kullanıcı sayısı.
Çeşitlendirme
Farklı zarların yararlı iş yapması için iyi sayıları dağıtma.
DMP
İki oyuncunun da maçı kazanmaya bir sayı uzakta olduğu durum.
Katlama
Zar atmadan önce küple oyun değerini ikiye çıkarma teklifi.
Çift zar
İki zarın eşit gelmesi; sayı dört kez oynanır.
Katlama küpü
Değeri artırmak için 2, 4, 8, 16, 32 ve 64 yazılı küp.
Katlama penceresi
Katlamanın doğru, rakibin de hâlâ almasının gerektiği kazanma şansı aralığı.
Bırakmak
Katlamayı reddedip mevcut küp değerinden oyunu vermek.
Tekrarlama
Rakibin iki ayrı işi için aynı zar sayısına ihtiyaç duyacağı düzen; iyi zarlarını azaltır.

E

EMG
Maç equity’sini ifade etmek için kullanılan “para oyununa eşdeğer” normalize birim.
Bardan giriş
Kırık pulu rakibin evine sokmak.
Equity (beklenen değer)
Bir konumun, genellikle küp birimi veya sayıyla ifade edilen ortalama değeri.
Etkili pip sayısı (EPC)
Ham pip sayısına beklenen toplama firesinin eklenmiş hâli.

F

Fevga
Kırmanın olmadığı ve tek pulun kapı kurduğu Yunan/Türk türü.
Açılış zarı
İki oyuncunun birer zar attığı ve büyük sayıyı atan oyuncunun iki zarı da kullanarak başladığı açılış.

G

Oyun
Bir tarafın 15 pulunu toplamasıyla biten tek oyun.
Mars
Rakip hiç pul toplamadan kazanmak; küp değerinin iki katı.
Altın kapı
Hücumda beş kapısı veya savunmada 20. hanedeki çapa.

H

Kırmak
Rakibin açık pulunun üstüne inip bara göndermek.
Tutma oyunu
Rakibin bölgesinde, çoğunlukla 20. hanede çapa tutup kırma fırsatı bekleyen plan.
Ev (iç tahta)
Oyuncunun kendi açısından 1–6. haneleri.

I

Dolaylı kırma
İki zarın birleşimini isteyen, 7–12 pip uzaktaki açık pulu kırma fırsatı.
İç tahta
Evin diğer adı.

J

Jacoby kuralı
Para oyununda küp dönmedikçe mars ve katmerli marsın tek sayılması.
Janowski formülü
Ölü ve tam canlı küp uçlarını birleştiren standart küplü equity formülü.

K

Keith sayımı
Yarış küp kararlarında pul dağılımını hesaba katan pip düzeltmesi.

L

Geç yarış
Pulların çoğunun evde veya yakınında olduğu yarış konumu.
Canlı küp
Ölü küpün tersine yeniden katlanabilen küp.
Âşık sıçrayışı
6-5 açılışında geri pulun 24/13 koşması.

M

MAU
Bir ay içindeki benzersiz aktif kullanıcı sayısı.
Maç
Önceden belirlenen sayıya ulaşana kadar oynanan ellerden oluşan karşılaşma.
Maç equity’si
Mevcut skordan maçı kazanma olasılığı.
MET
Skor kombinasyonlarına göre maç kazanma şanslarını gösteren maç equity tablosu.
Orta kapı
13. hane.

N

Nackgammon
Nack Ballard’ın 23’te ek çapa içeren farklı başlangıçlı türü.
Nard / Narde
Tavla ailesinin Farsça kökenli eski adı ve Rusça konuşulan bölgelerde kullanılan genel ad.

O

Dışarıda
Tahtadan toplanmış pul.
Dış tahta
Oyuncunun açısından 7–12. haneleri.

P

Pas
Katlamayı reddetmenin, yani bırakmanın diğer adı.
Şimdi öde veya sonra öde
Daha büyük gelecek riskini önlemek için küçük riski şimdi kabul etme ikilemi.
Pip
Bir hanelik hareket uzaklığı.
Pip sayısı
Bütün pulların toplanmak için kalan toplam mesafesi; iki taraf 167 ile başlar.
Plakoto
Açık pulun kırılmak yerine rakip pul altında hapsedildiği Yunan türü.
Hane / kapı
Hane, tahtanın 24 üçgeninden biridir. Aynı haneye en az iki pul koyduğunuzda kapı alırsınız.
Pony
Katlama küpü için kullanılan argo ad.
Crawford sonrası
Tek Crawford oyunundan sonra küpün yeniden açıldığı maç oyunları.
PR
Karar başına ortalama equity hatasını ölçen Performance Rating; düşük daha iyidir.
Prime
Ardışık kapalı kapılar; altılı prime geçilemez.
Kanıtlanabilir adil zar
Kriptografik taahhüt-açıklama (commit-reveal) yöntemiyle üretilen çevrimiçi zar; her zar açıklandıktan sonra denetlenebilir.

R

Yarış
İki taraf arasında temas ve kırma olanağının kalmadığı konum.
Raccoon
Para oyununda beaver’a karşı yeniden katlama ve küp sahipliğini koruma.
Yeniden katlama
Mevcut küp sahibinin sonraki katlaması.
Zar
Bir turda atılan iki sayı.
Rollout
Bir konumdan binlerce oyun oynatarak beklenen değeri tahmin eden bilgisayar simülasyonu.
Koşu oyunu
Teması korumadan bütün pulları hızla eve getirme planı.

S

Uzlaşma
Para oyununun ortasında, pazarlıkla belirlenen değer üzerinden oyunu bitirme anlaşması.
Kırma fırsatı
Belirli bir zar atışıyla rakibin açık pulunu kırma olanağı.
Slot
Sonraki tur kapı almak amacıyla önemli bir haneye bilerek açık pul bırakma.
Hepyek
1-1 zarı; birer hanelik dört hamle verir.
Yığın
Aynı hanede toplanan çok sayıda pul; yüksek yığınlar hareket seçeneklerini azaltır ve pulların verimini düşürür.

T

Almak
Katlamayı kabul edip iki kat değerde küp sahipliğiyle sürdürmek.
Alma noktası
Katlamayı almanın başa baş olduğu en düşük kazanma şansı; para oyununda yaklaşık %25, maçta skora bağlı.
Tabula
Modern tavla ailesinin Roma dönemi atalarından biri.
Tavla
Çoğunlukla katlama küpü olmadan oynanan Türk adı ve geleneği.
Tavli
Portes, Plakoto ve Fevga’dan oluşan Yunan oturumu.
Zamanlama
Tutma ve geri oyunda önemli kapıyı bozmak zorunda kalmadan ne kadar beklenebildiği.
Katlamak için fazla iyi
Rakibin bırakacağı küpü vermek yerine mars için oynamanın daha değerli olduğu konum.

U

Kurucusuz
Yeni kapı yapacak yeterli kurucusu olmayan konum.

V

Oynaklık
Beklenen değerin tek bir zarda ne kadar değişebileceği; yüksek oynaklık, küp penceresini hızla açıp kapatabilir.

W

Fire
Toplamada gereksiz kullanılan pip; yalnız 1 gerekirken 6 atmak gibi.
WBIF
Uluslararası çevrimiçi takım yarışmaları düzenleyen World Backgammon Internet Federation.

X

XG
Önde gelen ticari tavla analizörü eXtreme Gammon.
X-22
Paul Magriel’ın numaralı kendi kendine oyun çalışmalarından gelen ünlü lakabı.

Z

Temas bölgesi
İki tarafın temas ve kırma olasılığının sürdüğü tahta bölgesi.

Bu aramayla eşleşen terim yok.